

D4071

@##།། །།རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀརྨ་སིདྡྷ་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། ལས་གྲུབ་པའི་བཤད་པ། བམ་པོ་དང་པོ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྟོག་པའི་དྲ་བ་རྣམ་བསལ་ཅིང་། གཞན་གྱི་དོན་ལ་ངེས་བསྟན་པ། ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་གཉེན་གཅིག་པོ། །འཇམ་པའི་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ལས་གྲུབ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི། །མདོར་བཤད་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །མདོར་ན་དེ་ཡི་བཤད་པ་བྱ། །མདོ་ལས་ཨུ྅ལས་རྣམས་ནི་གསུམ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་འབྱུང་བ་ལ།རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ནི་རིགས་མོད། འདི་ལ་ནི་དགོས་པ་ཡང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་གྱིས་དེ་བརྩམས་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་རུང་ན། དེ་བཤད་པ་ལྟ་ལེགས་པར་ག་ལ་འགྱུར། འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་ཡོད་དེ། རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་གྱིས་ནི་དགོས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བརྩམས་པར་མི་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་བྱ་རོག་གི་སོ་བརྟག་པའི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ཡང་དགོས་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་བརྩམས་པ་ལ་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལ་གཞན་གྱིས་བརྒལ་བ་དང་། འདིར་བཤད་པ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་གྲུབ་པོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ངེས་པར་ བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ།།དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པར་སྨྲ་བས་དེའི་ལུགས་དགག་པ་དང་། རང་གི་བསམ་པ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་ལས་ལས་རྣམས་ནི་གསུམ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ་དགོད་པ་ནི་རྩོད་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་གྱི་ལུགས་བསལ་བས་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི ལུགས་དགོད་པ་མཛད་དེ།།དེའི་ལུགས་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་ཏེ་ཕྱོགས་རེ་རེ་ནས་སུན་ཕྱུང་བས་ནི་ཕྱིས་རང་གི་ཕྱོགས་བདེ་བླག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་ལས་ བཤད་པ་འོངས་པས་བསླུས་པ་དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ་ལུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཟེར་ཏེ།ལས་གསུམ་པོ་དག་གི་ཚིག་བསྡུ་བ་ནི་གཞན་དང་གཞན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ལུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བསྡུ་བ་ནི་ གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ།ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བྱ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་ཉིད་ནི་ངག་གི་ལས་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བསྡུ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དབྱངས་ནི་ངག་གི་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བས་དེ་ནི་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་རེ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །གཉིས་ཀ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་སོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དེ། ཐ་སྙད་རྟོགས་པ་གཞན་གྱི་ནང་ན་ཡོད་པའི་བསམ་ པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་གཞན་དུ་གཟུགས་དང་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གཞན་དག་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པས་ན་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །ཡིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་ཚིག་བསྡུ་བ་ ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ།།ཡིད་ནི་བྱ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལས་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པས་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ནི་ལས་སོ། །དེ་ལ་འདིར་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་དྲི་བ་གླེང་བར་མཛད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱོགས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཕྱིས་སུན་དབྱུང་ བའི་ཕྱིར་རོ།

印度语称为：羯磨悉地帝迦。藏语称为：业成就释。第一卷。顶礼圣文殊童子。
清除一切分别网，为利他故而宣说，是诸众生唯一亲，顶礼于彼妙吉祥。
今欲略说业成就，所作论释诸内容，为令彼等生欢喜，今当略作其释论。
经中说道：'从乌字中业有三种'等。虽然应当解说论典及其必要性，但此处并无必要。因此，若有先作思维者，即便著作此论也不应理，更何况解释此论怎会妥当？对此有如下辩论：若先作思维者，不应著作无必要之事，如观察乌鸦牙齿之论典。此论释亦是无必要，因不见能遍之故。以具必要性遍及其著作故。
如是对论典他人有诤论说：'此处解说无必要'之因不成立。为何？此中有确定身等三业自性无颠倒之必要。由于外境实在论者等一切他宗皆颠倒了知，故唯识论者为破彼宗见解并显示自宗意趣而造此论。因为世尊在经中所说'业有三种'是诤论处。为破除他宗见解而显示自性无颠倒故。
其中首先以'有些人说'等陈述他宗观点。明确指出其宗见后从各方面予以破斥，以便后来容易理解自宗观点。首先应知是毗婆沙宗的观点，依据上师传承所说，彼等误解而如是说：'身所作业即是身业'等。三业之略语应当分别了知。'身所作业即是身业'之略语是第三转声，意为依止于身，因为彼非是行为自性故。
'语即是语业'之略语是能别，因为经中说'音声是语之所属'，彼是行为自性故。'各别'是指一一之义。'二者'是指身业和语业。'表业和无表业'中，表业是指能表示，意为能显示通达名言者他人内心之意乐。虽然其他表业是色法和行为自性，但因不能表示于他人故为无表业。
'与意相应之业即是意业'，此中略语亦是第三转声。因为意非是行为自性故不可能成为业，故与之相应之思即是业。此处应当观察，是上师提出质问，为确立其观点后而予以破斥故。

།རེ་ཞིག་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་རང་གི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །རེ་ཞིག་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། རེ་ཞིག་གི་སྒྲས་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅིག་ཤོས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་ མཛད་དོ།།དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་སྒྲས་ནི་དབྱིབས་ལ་སྙེགས་སོ། །གང་ལ་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་དབྱིབས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་ཀྱང་ཡིན་པས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ སེམས་ཏེ།འཇུག་པར་བྱེད་པའི་སེམས་སོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པས་ན་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅི་ཞེ་ན། དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་གང་ ཡིན་པ་དེའི་དམིགས་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དབྱིབས་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སེམས་དེ་ལྟ་བུས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡང་གཡས་གཡོན་འདུག་པ་འགའ་ཞིག་ཡིན་གྱི། སློབ་དཔོན་ནི་མ་ཡིན་ན་ལུས་ཀྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་གོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བསམ་པ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བསྟན་པས་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ ལས་གཞན་པའི་སྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་ཞེས་སྨོས་ནས་ལུས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཐ་སྙད་གཉི་ག་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་ཐ་སྙད་གཉི་ ག་གཞུང་འཛུགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ལུས་ནི་འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་འདུས་པ་སྟེ་ཁོག་པ་རིལ་ལ་བྱ་ལ། ལས་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཚེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱིའམ། །ལུས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་འདི་སེམས་ ལ་བསྡོགས་ནས་སྤྱི་དག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་འདྲི་བ་པོ་དེའི་བསམ་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། །སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནར་བསྟན་པའི་རིགས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ དམིགས་པའི་ཞེས་སྨོས་པ་བྱས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲ་བ་ན་མཆུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།མཆུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ནི་དབྱིབས་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཆུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྩོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་འབྱེད་པ་དང་འཛུམས་པ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚིག་ལ་དམིགས་ པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལ་ཚིག་འདིས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཚིག་ལ་དམིགས་ནས་ཚིག་ཏུ་འདོན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚིག་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པས། མཆུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ནི་དབྱིབས་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་གྱུར་ན་མི་རུང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་མཆུ་བིམ་པ་ལྟར་དམར་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེ་ལྟར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྔོན་སྨོན་ལམ བཏབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་དེར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

首先，关于身表业等广泛出现的内容，毗婆沙师们建立自宗。首先关于身表业，'首先'这个词是用来区分其他表业的。
关于'缘彼心所生'，'彼'字指的是形状。凡是手等形状的所缘，那就是缘彼。既是缘彼又是心，所以是缘彼心，即发起的心。由此所生，故称缘彼心所生，这是什么呢？即是形状表业。
这是说，比如向佛塔礼拜等发起的心，其所缘是未来身业表色的形状，而不是其他。因此，由这样的心所发起的表业是从彼所生的。
'某者'是指论敌，这也是某些旁观者，而非论师。'是身的'是毗婆沙师们所说。如果'是身的'是论敌所说，其意图是通过显示任何区分就能理解意义，因为没有其他成立，怎么能说这是身所作的业呢？说了'身的'之后，两种名言都不存在。
'身是总的支分'等广泛出现的内容，毗婆沙师们建立两种名言。身是四大种和四大所造的聚合，指整个躯体，而业仅存在于手等部分，怎么能说是'身的'或'由身'呢？这是前主张的隐含质疑，针对此说'总的存在'等。
如果问'缘彼心所生'有何必要？这里提问者的想法是，因为是从心所生，应该只说'从心所生'就够了，为什么要说'缘彼'呢？
对于这个质疑，毗婆沙师们回答说'嘴唇等'，即嘴唇等的形状不是缘形状的心所生。'嘴唇等'包括开合等动作。为什么不是呢？因为是缘语言的心所生。
这是说，说话时是缘着'要用这些话表达这个意思'而发出声音。因此，正是缘语言的心所生，所以嘴唇等的形状不是缘形状的心所生。
如果是从往昔愿心所生也不合理，意思是说，比如过去发愿'愿我的嘴唇如同频婆果一样红'等，如果是从那样的愿心所生也不合理。

།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའི་སེམས་གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་སྔོན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དགེ་བའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ པ་དེ་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདིས་ཀྱང་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་དྲི་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་ལ་བསྐྱོད་པའི་འགྱུར་བ་ དག་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་བསྐྱོད་པས་ཏེ་བྱུང་བའོ།།འགྱུར་བ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཡོ་བ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པའོ། །མཚོ་ན་གནས་པའི་ཉ་ནི་རབ་གབ་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ནི་དཔེ་བསྟན་ཏོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྷག་མའི་དོན་ནི་རྟོགས་པར་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། སློབ་དཔོན་གྱིས་དེའི་མཚན་ཉིད་སུན་དབྱུང་བར་བཞེད་ནས། འོ་ན་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དབྱིབས་ཤིག་གྲུབ་ན་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་རྟོགས་པར་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གོ། །རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཏེ།འདི་ལས་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དཔེར་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་རིང་པོའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་སྟེ། རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་གྲུབ་ན་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར། སྦྱོར་བ་ནི་ མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།།སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་རེ་ཞིག་དེའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་མཛད་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དབྱིབས་དེ་རྫས་སུ་ཡོད་ན་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དག་གིས་ནི་རྫས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐྱེ་མཆེད་ གང་དུ་འདུ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།།གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་སྟེ། འདི་ལྟར་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་གཟུགས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འདུས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ བ་ནི་སློབ་དཔོན་དྲི་བ་གླེང་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།ཁ་དོག་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པ་ཁ་དོག་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཆ་ཤས་སོ། །དུ་མ་ནི་དེ་འདུས་པ་ལ་ཡང་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པར་འདོད་ན། ཅི་དབྱིབས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་འདོད་ དམ།འོན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདུས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་དེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་བདག་ཉིད་རྣམས་འདུས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་དམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོན་ཏེ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་རྫས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་དེ་བྱེ་བྲག་ པ་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཅན་བཞིན་དུ།དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་ཁ་དོག་ལ་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཏུ་འདོད་དམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཐད་དེ། ཉེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓'由异熟因的其他心也生起的缘故'，意思是从彼异熟因之外的先前成为异熟因的善心，获得成为因的殊胜性，也从彼生起。这也显示了唯从缘彼之心生起的确定执著之果。
若问'为何称为表业'，这是对词义的提问。由'外在的运动变化'，是指从心向外运动而生起。'变化'是指手等的动作之义。'意乐'是指思心所。
'如住于湖中的鱼虽然隐藏'等，是显示譬喻。其余偈颂的含义易于理解。如是广说身表业的性相安立后，论师欲破其性相而说'那么所谓形色是什么'等。意趣是若形色成立，则能了知以其为体性的身表业，若非如此则不能。
所谓'如长等'是毗婆沙师所说。'此长等是什么'是论师所说，意趣是若是未成立的自性，如何举例。
说'从何处长或'等是毗婆沙师，认为长等是现量所成，对此有何怀疑。论式为：凡是现量所成者即是存在，如青等色；长等亦是现量所成。认为仅由现量所成即是存在性故，是自性因。
'是何处处'是论师为了破斥彼宗而说，意趣是若形色实有，则十二处摄一切实法，此摄于何处。毗婆沙师说'是色处'，因为论典说'色有二种：颜色与形色'，故摄于色处。
'若'等广说是论师提出质问。'如同颜色'是说，如同青等自性相成立的颜色极微实有部分，多数聚合时亦无差别地运行，形色是否也如是认为？还是认为是极微差别的聚合？或者如同遍于颜色等聚合的实法？意思是问是否如同差别诸法的有分，遍于香、味、触的颜色？这在一切方面都不应理，因为有三种过失。

།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་བྱེ་བྲག་ལ་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེའི་བློ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འདོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་འདུས་པ་དེའི་ཆ་ཤས་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་མ་གཏོགས་པར་དབྱིབས་དེ་བཟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཁ་དོག་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བོང་བུའི་རྭ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱང་ཁ་དོག་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ ལས་ལོགས་ཤིག་ན་མི་དམིགས་པས།རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་སྦྱར་བ་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་འོ་ན་རིང་པོ་དང་། ཐུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འོག་ནས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་གནས་པ་དག་ཁོ་ནས་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བློ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདུས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པས་ནི་ཅི་སྟེ་དབྱིབས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདུས་པ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ན་ནི།རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུ་ལ་སོགས་པར་མིང་བཏགས་པ་དབྱིབས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདུས་པ་གང་གིས་ན་དབྱིབས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དམིགས་ཀྱིས་མ་ཕྱེ་བའི་རང་བཞིན་དག་འདུས་པ་ལ་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁ་དོག་གི་ རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདུས་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་དེ།དེ་བས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་འདུས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་རིང་པོ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་སྐད་དུ་ གལ་ཏེ་དྲི་དང་།།རོ་དང་། རེག་བྱའི་ཁ་དོག་ལ་ཁྱབ་པ་གཅིག་པུ་ཞིག་དབྱིབས་སུ་འདོད་ན། དེ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཤས་རེ་རེ་ལ་ཡང་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཆ་ཤས་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ལྟ་ཡང་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་གཅིག་པུ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་དེ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ།བསམ་པ་ནི་ཁྱབ་པ་ལ་ཆ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ངེས་པར་ཆ་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་བས་ན་རྫས་ནི་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་དང་གང་ལ་ཆ་དང་ཆར་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ ན་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་དེ།དཔེར་ན་དམག་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དབྱིབས་ཀྱང་ཆ་དང་ཆར་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་པས། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །འདི་ལྟར་ཆ་ཅན་དང་། ཆ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པས་འགལ་བ་ ཡིན་ཏེ།གཅིག་ཉིད་ལ་ཆ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་ཆ་ཅན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ན། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཆ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལྡོག་གོ། །དེ་ལོག་ན། དེས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཉིད་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཕ་རོལ་པོ་གལ་ཏེ་དབྱིབས་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེས་ཅིར་ འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་རྫས་ནི་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་མེད་ན་རྫས་མེད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ གཟེགས་ཟན་པའི་གཞུང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་དོ།

如何呢？如果说'假设是极微的差别'等等，意思是说，如果认为长等形状的认知是由极微差别而产生，那么在组成元素和所造色的每一部分中，除了青等颜色的极微之外，都应该能够单独把握形状，就像颜色那样，但实际并非如此。论式为：凡是在可知的对象中不可得者，即是无的施设处，如兔角；而长等形状离开色的极微也不可得，故为自性不可得，因为凡是存在者必定可得故。这一切都是为了说明前者所说'因为现量成立'这个因不成立。
如果问：那么长和短等形状如何可得？答：不是这样的，因为下文将要证明'唯由青等如是安住而生长等认知'。'假设是极微差别的聚合'等等，是说如果认为形状是形状极微差别的聚合，那么被命名为长短等的形状极微差别的聚合，与未分别形状极微自性的聚合所说的形状，与色极微差别的聚合有什么区别？因此说明了'唯由青等的聚合差别而成长等'的道理。
'假设是色等的聚合'等等，是说如果认为形状是遍于香、味、触、色的单一者，由于它是单一且无部分，则在柱子等的每一部分都应该可得，因为它遍于每一部分。但实际并非如此。因此，既然遍于一切的单一者不存在，如前所说'凡是在可知对象中'等等，应知为遍不可得的论式。
或者说'它不是单一'等等的意思是，由于遍性中没有错乱部分，所以它必定有部分。因此，实体不能成立为单一因性。论式为：凡是有部分差别安住者，真实中无有单一性，如军队、森林等；形状也是有部分差别安住，故为能遍相违所得。这是因为有分与无分互相排斥而安住故是相违，因为单一性为无分所遍故。因此，当见到有分相违时，能遍的无分性即遮遣，遮遣它时，为它所遍的单一性即遮遣。
如果对方想：即使形状无有单一性又如何？为此说'十处即是'等等，意思是说，由于实体是单一因性，若无彼则无实体，故与'十处是实有'的宗义相违。此外，还有'数论派的教义'等等的其他过失。

།སྤེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོས་པར་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་གལ་ཏེ་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོང་ཡེ་མེད་ན། ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་རིང་ པོ་ལ་སོགས་པའི་བློ་མེད་པར་མི་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པར་དོགས་ནས།ཕྱོགས་གཅིག་གི་སྒོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་ངེད་ཡོང་ཡེ་དབྱིབས་མེད་དོ་ཞེས་ནི་མི་ཟེར་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་ལ་སོགས་པས་རྫས་སུ་བཏགས་པ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་མེད་ཀྱི། འཇིག་ རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ཡང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདིའི་ཕྱིར་ཡང་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་རྫས་སུ་མེད་པར་གསལ་བར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་།གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན་རི་མོ་བཀྲམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁབ་རིས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དང་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རི་དྭགས་དང་། ཕག་ ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཐ་དད་པར་རོ།།འདི་སྐད་དུ་འདི་ནི་རི་མོ་བཀྲམ་པ་ལ་སོགས་པ་དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་དམིགས་པ་དེ་ཡང་ནམ་ཞིག་རུང་སྟེ། གལ་ཏེ་དབྱིབས་རྫས་སུ་མེད་ན་ནི་རུང་གི། གཞན་དུ་ན་དེ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱ་ལ་གཞན་དག་འདི་སྐད་དུ་རྫས་སུ་ ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་སྲིད་ཅེས་སྨྲ་བར་གྱུར་ན། དེའི་ཕྱིར་དབྱིབས་རིགས་ཐ་དད་པ་དག་ནི་ཡུལ་གཅིག་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །རིགས་ཐ་དད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་ ཁ་དོག་དག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བས་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་མེད་དོ།།རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མི་འདོད་པར་བྱའོ། ། འོ་ན་གལ་ཏེ་མིག་བཙུམས་ནས་འོལ་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ་འགལ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེའི་ཕྱིར་འོན་ཀྱང་འགྱུར་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འགལ་བ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ དབྱིབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བློ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།དབྱིབས་རེ་རེའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་གཞན་ནི་མེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཇུག་སྡུད་པ་བསྟན་ཏོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཐག་རིང་པོ་ནས་ཁ་དོག་འདུས་པ་དམིགས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་འདུས་པ་ལ་དབྱིབས་ཀྱི་བློ་འབྱུང་ན། ཐག་རིང་པོ་ནས་དེ་མི་འཛིན་བཞིན་དུ་དབྱིབས་འཛིན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་འཛིན་པ་ཁོ་ནས་དེ་འཛིན་གྱི གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།རེ་ཞིག་དབྱིབས་དག་དམིགས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་བཞིན་དུ། དེའི་དངར་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་ལན་མ་བཏབ་པར་གཞན་ལ་རྨེད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་ཡུལ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྩད་པ་ན། གཞན་ཅི་ཞིག་སྨྲ་བར་ འགྱུར་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྨྲ་བ་མེད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཁོ་བོའི་རིགས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དབྱིབས་དག་དམིགས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ལ་དབྱིབས་དམིགས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དབྱིབས་དམིགས་ ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པ་དག་གོ།།དབྱིབས་དེ་དག་དམིགས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་བཞིན་དུ་སྟེ། གང་དག་གི་ཞེ་ན། ཤིང་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དེའི་དངར་ཀ་དང་། ཚོགས་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། དངར་ཀ་ནི་གོ་རིམས་དང་ཚར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚོགས་ནི་འདུས་ པའོ།།ཤིང་དེ་དག་གི་དངར་ཀ་དང་། ཚོགས་དག་ནི་དེའི་དངར་ཀ་དང་། ཚོགས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་སྦྱར་རོ། །གཞན་ཡང་འདིར་བརྒལ་ན་གཞན་དག་ལན་ཅི་ཞིག་འདེབས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། གཉི་གར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཉི་གར་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་།དབྱིབས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

所谓'将增长'是指'将得到滋养'的意思。如果有人想到：如果根本没有所谓的形状，那么世间所知的长等概念岂不是不存在？因为担心这样的疑虑，所以广说'从一方面'等。这是说我们并非说完全没有形状，而是说不像毗婆沙师等所执著的那样作为实体存在，但并非说世间共识也不存在。为此也要清楚地了知长等形状不是实体存在。为什么呢？'绘画展开'是指针线等图案。'显现如是如是'是指鹿、猪等不同形状。这是说，这些绘画展开等各种形状的显现是可以成立的，如果形状不是实体存在则可以成立，否则就完全不可能。
假如有人说：即使承认形状是实体存在，为什么不可能如此？为此说'不同种类的形状不应该在同一处'等。'不同种类'是指不同自性的意思。'如同颜色'是说就像蓝等颜色因为自性不同，由于相互之间具有不共存的特征而相违，所以不会在同一处存在。长等形状也应该这样理解。
如果有人闭着眼睛随意说相违的事物也一定在同一处，为此说'然而如果'等。意思是说如果相违的事物在同一处存在。'在一切方向都会产生一切形状的认识'，为什么呢？因为每个形状的对境都是一切的对境。因此'没有所谓形状的其他实体'等是总结前面所说的内容。
如果这样的话，'就像从远处看不分辨聚集的颜色一样'等，是说如果对蓝等聚集的颜色产生形状的认识，那么从远处不能执取颜色却能执取形状是怎么回事？认为只有通过执取颜色才能执取形状，不可能有其他方式。'首先对于不能分辨形状的'等，是上师自己不作回答而让他人思考，当他人对这样的对境追问时，还能说什么呢？什么也说不出来，只能说它就是那样显现。因此我的道理也是如此。
'不能分辨形状'是指那些有不能分辨形状的就是不能分辨形状的。这些形状不能分辨，是谁的呢？补充说是'树木的'。'它的行列和聚集'中，行列是指次第和排列的意思。聚集是指集合。树木的行列和聚集就是'它的行列和聚集'。此外，对此如果追问，他人能作什么回答呢？因此说'在两者中'等。'在两者中'是指在颜色和形状中的意思。

།དམིགས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ནི་ཅི་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལས་མ་གཏོགས་པར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའི་སྣང་བ་ལས་གཞན་ནི་ཁས་མ་བླངས་ སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་ཚེ་ཁ་དོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་འུ་བུ་ཅག་གིས་དེ་ན་ཅི་སྣང་ཞེས་དྲིས་པ་ན་བརྒྱངས་ཀྱང་འདི་སྐད་ཅེས་དེའི་ཚེ་ཁ་དོག་མི་གསལ་བར་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་ གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་དགོས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པའི་ཕྱོགས་རྒྱ་ཆེར་སུན་ཕྱུང་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་མང་པོས་བཀུར་ བའི་སྡེ་པ་རྣམས་སོ།།དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཡང་དག་པར་ན་དབྱིབས་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་གཡོ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་དབྱིབས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་པར་རིགས་ཀྱི་དབྱིབས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ ལ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་ནི་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།འཕོས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་སམ། འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཏན་ལ་འབེབས་སམ་ཅི་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདི་སྙམ་དུ་དེ་ ཉིད་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོས་པ་འདི་ཡིན་གྱི་དེར་གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཁྱད་པར་ངེས་པར་མི་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལན་བཏབ་བོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་དོན་འདི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ གལ་ཏེ་དེ་འཕོ་བར་མི་འགྱུར་གྱི།འོན་ཀྱང་དེར་ཁྱད་པར་ཅན་གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། འོ་ན་ནི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་དེ་ངེས་པར་ཟིན་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེར་གཞན་མི་སྐྱེ་སྟེ། འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་འཕོ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལས་ཁྱད་པར་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་དེ། དཔེར་ན་རང་བཞིན་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་རང་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། སྔ་མའི་རང་བཞིན་ལས་ཀྱང་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་དམིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི དམིགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།།མེ་དང་། ཉི་མ་དང་། ཆབ་བྲོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕ་རོལ་པོས་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྲད་པ་ནི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ཏུ་རེག་ ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཕྲད་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རིང་པོར་དགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་རིང་པོར་ཕྲད་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲལ་བར་གྱུར་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་མ་ཐག་ཏུ་གྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་ལ་ཞེ་ན། མེ་དང་། ཉི་མ་དང་། ཆབ་བྲོ་མ་དང་ཚྭ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །སྩོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་བུལ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚོས བྱེད་ལས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གང་དང་ཕྲད་མ་ཐག་ཏུ་བྲལ་བར་གྱུར་ཞེ་ན།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དེ་དག་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་ཡང་འདིའི་ཕྱིར་ཡང་ཁྱད་པར་ངེས་ པར་མི་ཟིན་ལ།དེ་ན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བསྲེག་བྱ་ཆ་ཤས་འདྲ་བ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མེ་འབར་བ་གཞན་གང་དག་ལ་བསྲེག་བྱ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆ་ཤས་འདྲ་བ་ཡང་ཡིན་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་བསྲེག་བྱ་ཆ་ཤས་འདྲ་བ་ཅན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

'不分别所缘'是指'不确定'的意思。
'彼有何显现'是指除了颜色和形状之外，其他显现的东西都没有承认的意思。
因此，当时以'颜色'等来回答，意思是说：当我们问'彼有何显现'时，即使延伸也应该这样说：'当时执取不明显的颜色，而非其他'。
因此，'形相表业不成立'这句话是广泛驳斥说一切有部的观点后作为总结。
'其他人说'是指圣大众部的人们。
他们这样说：'实际上因为无形，所以只是身体运动状态的行走，而不是形状。因此，那个才应该是表业，而不是形状。所以，在我们的观点中，如前所说的论证都是能够成立的。'
'此为移转'这句话从何而来？是通过现量还是比量来确定？因为认为'这就是移转到其他处所，而不是在那里另外产生了其他东西'的意思。
'因为不能确定差别'这句话是回答。
这是说：此义唯由比量成立。如果它不是移转，而是在那里产生了另一个特殊的东西，那么就应该能确定那个差别，但实际并非如此。因此，在那里并非产生其他，而是知道就是它的移转。
论式是：若某物与某物无差别可得，则彼与彼无有差异，如同一自性与自身无差异。前一自性与移转到其他处所的自性也无差别可得。因此，由于差异必定可得，所以自性不可得，这样认为。
'火、日、辛物'等，是阿阇黎说对方的因不定。
'接触'是结合，即遍触的意思。
'刚接触'是为了遮遣长时间，因为长时间接触是可以观察到差别的。
'分离'是指刚接触后分开的意思。
与什么分离呢？与火、日、辛物、盐等。'等'字包括硝石等。
具有什么样的差别呢？为此说'能染因缘'，即能染生起的原因的意思。
与什么能染因缘刚接触后分离呢？与瓶等，这是省略的词。
'彼等非不异'是指'一定是异'的意思。
另外，因为这个原因也不能确定差别，在那里也非不异。怎样呢？'所烧分同分'等，意思是：对于其他燃烧的火，有所烧且有相同部分的，称为'所烧分同分'，这样安立词义。

།འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་མི་འདྲ་བ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་འདྲ་བ་དེ་དག་ལ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཚྭ་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་ནི་འགྱུར་བ་མྱུར་བས་འབར་བ་གཞན་གསལ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིང་པོ་ ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཐུང་ངུ་ལ་ནི་རེས་འགའ་ཁྱད་པར་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དཔེ་སྣ་ཚོགས་བརྗོད་པ་ནི་དོན་འདི་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་བུམ་པ་དང་། མེ་འབར་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་འདུ་བྱེད་རྣམས་འདྲ་བས་བསླུས་པས་མི་དམིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ངན་ངོན་མི་དམིགས་པ་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི ཡུལ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་གཞན་གྱི་ལྟར་ན་ནི་ཕྲད་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་ལ་ནི་ཕྲད་མ་ཐག་ཏུ་ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བསྲེག་བྱ་ཆ་ཤས་འདྲ་བ་ཅན་གྱི་མེ་འབར་བ་གཞན་རྣམས་ ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པར་དགོངས་ནས།དེ་གཞུང་གཟུགས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་ཕྲད་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྐྱེན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་བསྲེག་བྱའི་ཆ་ཤས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྲེག་བྱའི་ཆ་ཤས་ནི་བསྲེག་བྱའི་ཆ་ཤས་སོ། །དེ་ནི་བསྲེག་བྱའི་ཆ་ཤས་ཡང་ཡིན་ལ་གཞན་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ ཚིག་གི་ཕྲད་སྤྱི་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྲེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚད་དང་། གསལ་བ་དང་། ཚ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་རིང་པོ་དང་། ཐུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། ། གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་སྣང་བ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཚ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་རེག་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་རོ། །གསུམ་སྨོས་པ་ནི་དབྱིབས་དང་། ཁ་དོག་དང་། རེག་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་མེ་འབར་བ་སྐད་ཅིག རེ་རེ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ངེས་པར་མི་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་གཞན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སྦྱར་བ་རྒྱ་ཆེར་སུན་ཕྱུང་བ་དང་། ཡང་གཞན་དག་ཇི་ལྟར་སྨྲ་བ་བཞིན་དུ་མི་རུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འོ་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་གཞན་སེམས་པར་བྱེད་དེ། ཅི་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོས་པ་འདི་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འོ་ནའི་སྒྲ་ནི་མ་རངས་པའོ། །འདི་སྐད་དུ་སྔོན་གྱི་རང བཞིན་བཏང་ན་ནི།སྔོན་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཞིག་སྐྱེ་བར་ཡང་འགྱུར་ན། དེའི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པ་ཉིད་མེད་ན་གང་གི་ཕྱིར་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་གཞན་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ན་ གང་དང་གང་ལ་སྔ་མའི་རང་བཞིན་འཇིག་པ་མེད་པ་དེ་དང་དེ་ལ།རང་བཞིན་གཞན་འཐོབ་པས་འགྱུར་བ་མེད་དེ་དཔེར་ན། རུས་སྦལ་གྱི་སྤུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཡུལ་གཞན་ན་འདུག་པའི་དངོས་པོ་ཡང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔ་མའི་རང་བཞིན་འཇིག་པ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་འཇིག་པ་དང་། རང་ བཞིན་གཞན་འཐོབ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་མེད་པས།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དག་སེམས་སོ།

说'相似'是为了排除不相似，因为在那些不相似中显现有大小差别的区别。说'盐'是因为变化迅速，能清楚认知其他燃烧。说'长'是为了确定特征，因为在短的情况下有时会不能观察到特征。'相连'即是'相续'的意思。其余如前。举出各种比喻是为了使这个意义明显。
这一切是说：因为虽然瓶子和火焰等有染色等特征差别，但由于诸行相似而迷惑故不能观察，因此从微细不可得而要证成无的言说对象性时，因是不定。如果按照他人的观点，是刚一接触就生起，而在此并没有刚一接触就有染色等生起，同样也没有产生具有相似可燃部分的其他火焰的差别，为什么因不是不定？考虑到这一点，为了建立这个论式，
所以说'如果刚一接触'等。'因为缘无差别'是说因为诸缘不是刹那性故无差别的意思。'如果可燃部分其他'中，可燃部分即是可燃部分，这是可燃部分又是其他，这样组合词语。'又'这个词的连接总的是总括的意思。'从其差别'即是从可燃差别的意思。
'量、明显和热的差别将不存在'中，量的差别是长短等差别。明显的差别是小光、中等和大光的差别。热的差别是小触、中等和大触的差别。说三种是为了显示具有形状、颜色和触觉差别特征的火焰在每一刹那都变成其他。
因此，'因为差别不能确定'等是说阿阇黎所说的总结。这样阿阇黎广泛破斥了他人的因的运用，虽然如其他人所说不合理，那么'因为无坏灭因故'考虑另一个因。怎么说呢？这就是'即彼转至他处'的意思。'那么'表示不满意。
这是说：如果舍弃前面的自性，由于获得前所未有的自性故，也将生起其他，而由于它没有坏灭因故，若无自性坏灭，为什么会在其他处生起其他？因此，即是彼转至他处。在论式中，凡是没有前自性坏灭者，由于获得其他自性故无有变化，如龟毛一样，而在其他处的事物也因为无有坏灭因故无有前自性坏灭。由于坏灭和获得其他自性二者遍于生起，若无彼则所遍也无，故是能遍不可得，主张非刹那者如是思维。

།འདིར་སྨྲས་པ། གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རང་གི་ངང་གིས་ འཇིག་པའི་ཕྱིར་ན།གང་གིས་ན་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོ་བར་འགྱུར་བའི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡང་གང་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་ནི། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་རང་གི་ངང་གིས་འཇིག་པ་ཉིད་དུ་གཞན་དག་གིས། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁས་བླངས་པས་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འབད་པར་མི་བྱའོ། །སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དང་། མེ་ལྕེ་དག་གིས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྩོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། བློ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་སྒྲ་དང་། མེ་ལྕེ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་རང་གིས་འཇིག་པར་གཞན་བྱེ་ བྲག་པ་ལ་སོགས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པས་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འབད་པར་མི་བྱའོ།།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དཔེ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ དུ་གཞན་ལ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །མེད་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཅི་དེ་དག་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱུང་བ་དག་ཅིག་གམ། འོན་ཏེ་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་འཇིག་ པའི་རྒྱུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་མི་འདོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་དང་གང་དག་འདུས་བྱས་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་དག་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདུས་བྱས་པ་ཡིན་པས། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །འདི་ལྟར་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་གཉིས་ནི། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བ་ཡིན ལ།འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདུས་མ་བྱས་དང་། འགལ་བ་འདུས་བྱས་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ། འདུས་མ་བྱས་ལྡོག་གོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལོག་ན་དེས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་ པ་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལྟར་ཚད་མ་མཛད་པ་དང་། དེ་ལ་གཞན་དག་གི་དཔེ་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་གིའོ། །རང་ཉིད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་སྲིད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གང་གིས་ན་དེ་དག་འཇིག་པར་བྱེད་པ་རང་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ ཡོད་དོ།།དེ་བས་ན་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་ བ་དག་གི་མི་རྟག་པ་ཉིད་འཇིག་པའི་རྒྱུར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཞན་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལའོ། །གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཇིག་པའི་རྒྱུའོ།

于此说道：因不成立，因为诸行是自然毁灭的缘故。由于不可能生起的缘故，故无有令其转移至他处的毁灭因。为何无有？为此说'心与心所'等。'毁灭因又是何'，意思是根本没有。
彼等心与心所，他人承认其于刹那刹那自然毁灭，故不必为证成此义而努力。'声等与火焰等的毁灭因又是何'，应如是连接。
所说'声等'等中，应理解包含智等刹那性的众所周知。如是，声与火焰等亦为他毗婆沙等自许于刹那刹那自然毁灭，故如前不必为证成此义而努力。
此等所说'心与心所'等一切，应知是已成立为刹那性故为譬喻。'如是于他亦无'者，应知是成立实义。'如是'者，意为如心与心所。'于他亦'者，谓于瓶等。'无'者，意为毁灭因。
此即是说，如于心与心所等，若观察'彼等是以毁灭为自性而生起耶？抑或非以毁灭为自性'等，由于毁灭因不可能故，不许毁灭有因。如是显示于色等他法亦无。
论式为：凡是有为法者，皆不待毁灭因，如心与心所等。瓶等一切事物亦是有为法，故为能遍相违之所量。如是，有为与无为二者，以相互排除而住之相为相违，而无为亦遍于待毁灭因性故。
因此，当见到与无为相违之有为时，无为即遮遣。当彼能遍遮遣时，其所遍之待毁灭因性亦当遮遣。
为显示论师如是立量及他人之譬喻不成故，说'彼等之'等。'彼等之'者，谓心与心所彼等之。'自身之无常性'者，意为存在于自身、彼之自性能摧毁者。
若想：虽然心与心所等不可能有其他外在毁灭因，然有能令彼等毁灭之存在于自身的无常性。是故譬喻不具所立。对此，论师以'如是于他等亦何故不许'等显示太过。
'如是'者，意为如许心与心所等之无常性为毁灭因一般。'于他等亦'者，谓于瓶等。'他'者，谓外在毁灭因。

།དེ་དག་ལ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་ པ་དག་ལའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་སྟེ། མི་འདོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་གཞུང་གཟུགས་པའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཧ་ཅང་ཐལ་བ་སྐབས་མ་ ཡིན་པ་གཞན་ཅི་སྟེ་སྨོས་ཤེ་ན།དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་འདི་སྙམ་དུ་ཅི་འཇིག་པའི་རྒྱུས་དེ་ཉིད་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་གཞན་ཞིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བརྟགས་པས། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་གཞན་མི་སྲིད་པ་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་དང འདྲ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐལ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱིས།དཔེ་གཞུང་འཛུགས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཐལ་བ་བསྒྲུབས་པ་དང་། འདིར་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་གཞན་དག་གལ་ཏེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་ གྱི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གཞུང་འཛུགས་ཏེ།གལ་ཏེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མེ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་ཕྲད་པ་བས་སྔར་ཏེ། མེ་ལ་སོགས་པ་དང་མ་ འབྲེལ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་དེའི་འོག་རོལ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པའི་འོག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ནི་དེའི་ཕྱིས་ཀྱང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཟློག་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་འདྲ་བའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སློབ་དཔོན་གྱིས་དྲི་བའི་སྒོ་ནས་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་དང་། མི་གཟུང་བར་གྲགས་པས་དེ་མེད་པ་ཁོ་ནར་སྒྲུབ་པར་མཛད་དོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྣན་པ་བསྟན་ཏོ། །ཕྲད་པ་ཙམ་གྱིས་བྲལ་མ་ཐག་པ་ན་ ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན།མི་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྐྱེན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་ཕྱིར་ཡང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མི་འཐད་དོ། །ཁྱད་པར་ཅན་ དང་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་།ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་འབྱུང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དམར་བ་དང་། ཆེས་དམར་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དག་ལ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དམར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྱུང་ བའི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གང་ཞིག་ཅེ་ན། མེ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །སྔ་མ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམར་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་འབྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་པ་གང་ལས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མེ་ལྕེ་ལ་སོགས་པ་ ལས་སམ།འོན་ཏེ་གཞན་འགའ་ཞིག་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་ཅིའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་འོན་ཀྱང་མེ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བ་ཉིད་དེ་དག་གི་འཇིག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་འདོད་པར་དོགས་ནས། གང་ཁོ་ན་ལས་གང་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལས་མེད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་ བ་གསུངས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་ཐ་དད་ན་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་གཞན་ཡིན་ན། གཞན་གྱི་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ་སོར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ གང་སྐྱེ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འཇིག་པར་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་དོ།

所谓'彼等无'是指心和心所等。'同样其他也无'是指瓶等，意思是不应承许。难道不是应该建立具有所立之喻的论式吗？为何说其他不相应的过失？
对此无过失。如是思维：是由坏灭因造作彼性？还是由其他造作？如是等观察，如同外在坏灭因不可能存在一样，无常性也与此相同，因为观察方式相同。
即便如此，虽然承许心与心所的无常性是坏灭因，而外在的坏灭因则不是，同样对瓶等其他事物也应该如此，以此建立过失的方式来安立比喻。
如是论师建立过失后，此处其他主张非刹那的论者以'若无'等来建立瓶等有外在坏灭因。'若无'即是若无外在坏灭因的意思。
'在与火等相遇之前'即是在与火接触之前，意思是在未与火等相连时的状态。'如同其后'是指与火等相遇之后的意思。
或者应遮破说'其后也应能执取'，因为外在坏灭因在一切处都相同地不存在。
首先论师以'如何'等以问询方式，通过灯等所知的可执取与不可执取来证成彼无。以'若'等说明增益。
'仅仅接触后立即也将'是什么意思？应连接'将成不可执取'。为什么？因为缘无差别。
复次，'若外在缘无差别从能染生起'等，由此因也不应理坏灭因。'差别、具差别法及极具差别生起'是指红色、极红等。
如何生起？为此说'由后后之因性'，意思是红色等后后生起的因性。是什么？'火等'是词的余分。'前者'是指红色等前前生起的意思。
'坏灭从何生'是指是从火焰等，还是从其他某者的意思。为何怀疑？担心认为火等的临近性即是彼等的坏灭因，故说'若唯从何有，则不应唯从彼无'。
为何不应？为此说'二相违之因'等，若因不同则事物也应不同，若他之因是他者，则他之他应各别决定。因此，如何能成为对生起有益且能坏灭者？因为彼是相违的。因此以'无坏灭因'等作结。

།ཅི་སྟེ་གཞན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་འཇིག་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་ན། སྔ་མ་ བཞིན་དུ་མེ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པའི་འོག་ཏུ།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། ད་དུང་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྒལ་བ་དེའི་ལན་མ་བཏབ་པོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་དོགས་ནས། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་། མི་གཟུང་བ་རིག་ པར་བྱའོ་ཞེས་བར་དུ་ཆོད་པ་དང་སྦྱར་རོ།།གཟུང་བ་དང་མི་གཟུང་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་། མི་གཟུང་བའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྨད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ནི་འདྲ་བ་གཞན་དང་། གཞན་འབྱུང་བས་མཚན་ ཉིད་མི་འདྲ་བ་མཚར་ཅིག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འཇུག་པ་དང་། ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཇུག་པས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་ཡིན་ལ། ལྡོག་པས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གཏན་ཚིགས་བསྣན་པ་བསྟན་པ་འདིའི་ཕྱིར་ཡང་།ཇི་ལྟར་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱོས་ཤིག་།དཔེར་ན་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དང་། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ན། རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ། མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་འཇིག་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་འདོད་ན་ནི་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཁྱོད་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བརྒྱ་ལ་ཕ་རོལ་པོ་དེ་དག་ལ་ཡང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་རང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་དོ། །དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ནི།ང་མི་འདོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་དུ་དོགས་ནས། མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །གཞན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུའོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གིས་ན། སེམས་དང་ སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་སོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མེ་དང་། ཉི་མ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དངོས་པོ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་རམ། ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་མོད། འཇིག་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་དེ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ ལྟར་གང་གི་ཚེ་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་རྨོངས་པ་གཞན་དག་གིས་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་དམ་བཅས་པ་ན།དེ་ཅི་ཞིག་གིས་ན། འཇིག་པ་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་གཞན་འདི་ ཡང་ཡོད་དེ།རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ། འཇིག་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་སྟེ། འཇིག་པ་གཞན་དང་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་འཇིག་པ་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་པས་ ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་འགའ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བས། འདི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ།

如果说是无有他法毁坏的因而毁坏，那么，如同前面所说，在与火等相遇之后，瓶子等为何不能被执取？因担心你认为尚未回答你的质疑，故说'如同前面'等。应当了知执取与不执取，这是与中间隔断相连。执取与不执取即是执取和不执取。
若问如何了知？为此说'后无差别'等。后无差别是指相似的其他和其他生起的特征不相似，无有任何差异之意。趋入和退出是指，依次序，趋入则如前执取，退出则如前不执取的意思。
复次，'若是'等是说明增加理由，为此也应当了知如何无有毁坏之因。譬如生起一样。即如心和心所等那些以及瓶子等其他一切生起都是有因的。若非如此而无因，则应当恒常存在或不存在。同样，若认为毁坏也具有因，则它也将如此，因此一切毁坏都将成为有因。说'心和心所等'是表明你自己也不承认的意思。
或许对方会想：他们也有毁坏之因即无常性本身。因此证成一切都具有毁坏之因，这并非我所不承认。为防此念，故说'无常性'等。'从彼等'是指从心和心所等。'另外'是指分开。此说明：令心和心所等的毁坏也成为有因的无常性，以现量等量都未曾稍许成立为离心和心所而有。
复次，说'从因的差别'等。'从因的差别'是指从毁坏因的差别。'彼差别将有'是指将有毁坏的差别的意思。若问有何种差别？为此说'火和日'等。
事物或有差别或无差别，但毁坏离一切事物的特征，难道不是丝毫不存在吗？如何从因的差别而于彼有差别？并非如此，因为当如同生起一样，为其他愚痴分别者所承许为有因时，怎能说彼毁坏丝毫不存在呢？此为密意。
复次，说'也将具有毁坏'等，还有此过失：因为有因的缘故，如同色等，毁坏也成为事物，彼亦是有为法故有毁坏，即将具有其他毁坏。因此彼亦具有其他毁坏，故成无穷。
因此，'毁坏之因全无'等广说，是总结前述内容。

།གང་དང་གང་དག་འདུས་བྱས་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་དག་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ཚད་མ་སྔ་མའི་དོན་ཀྱང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་དང་གང་དག་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་དེ་དང་དེ་དག་ནི། རང་གི་ངང་གིས་འཇིག་པ་དག་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་ སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངང་གིས་འཇིག་པ་ནི། འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་གཞན་ གྱིས་སྦྱར་བའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་སུན་ཕྱུང་བ་དང་།ཡང་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་གཞན་དག་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འོ་ན་དེ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་གཞན་སེམས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ ན་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་དེར་གཞན་སྐྱེ་བར་རྟག་པ་ཞིག་ན་གང་གི་ཚེ།རྒྱུ་དེ་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གཞན་སྐྱེ་བར་འགྱུར། དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་འཕོ་བར་མངོན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་། རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་ འབྱུང་བ་མེད་དེ།དཔེར་ན་བོང་བུའི་རྭ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་ན་དེ་ཡང་མེད་པས། རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་ལྟར་གཞན་དག་གི་ཕྱོགས་སྔ་མ་བཙུགས་པ་ དང་།འདིར་སློབ་དཔོན་གྱི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྙད་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་ནི་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ལོགས་ཤིག་ན་རྒྱུ་གཞན་མེད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་དངོས་པོ་ཡུལ་གཞན་ན་ གནས་པའི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་སྔ་མས་བསྡུས་པ་ཡིན་པ་ན།འདི་ལྟར་དེ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བཟློག་།དཔེ་མང་པོ་སྨོས་པ་ནི་དོན་དེ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ།།འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བར་ཆད་མེད་པར་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་འགྲོ་བ་བཏགས་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡང་། དངོས་པོ་གནས་ན་འགྲོ་བ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་ཕྱིར་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའོ། །འདི་སྐད་དུ་འདིར་གཞན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་གནས་པའམ། མི་གནས་པ་ཞིག་ལ་འགྲོ་བ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་དེ་ཙམ་ཞིག་གི་རྟོག་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གནས་པ་ལ འགྲོ་བ་མེད་དོ།།གནས་པ་དང་། འགྲོ་བ་ཕན་ཚུན་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མི་གནས་པ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མེད་དེ། འགྲོ་བ་མེད་པར་ནི་མི་གནས་པ་ཉིད་མི་སྲིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མི་སྲིད་ཅེ་ན། དེ་ནི། འགྲོ་བ་མེད་དང་རྟག་ཏུ་གནས། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པ་དང་།མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡང་རྒོལ་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་ན་སྣང་བ་དེ་ཅི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །དེ་ཉིད་སྣང་བ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་འགོག་པར་མཛད་པའོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གཞན་ནོ། །ཡུལ་དང་ཡུལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ནོ། །གསར་དང་གསར་ཅི་ཞེ་ན། སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

对于'凡是有为法，皆不待坏因'等这样的说法，也应当运用前面的量。因此，色等诸行是刹那性的。
论式为：凡是不待坏因者，皆是自然坏灭，如心与心所等；色等诸行也是不待坏因。自然坏灭与不待坏因有必然联系，故此是自性因。
如是论师广泛破斥了他人所立的第二因，又为了破除说非刹那论者所立的运动，他们想出了'既然无有生起他处之因'等这样的其他因。
此说：若有其他因则由于生起依赖于彼因，应当恒常生于他处，然而当彼因不存在时，由于彼不存在，如何能生于他处？因此显然是迁移。
论式为：凡是离因者，皆无生起，如兔角；处于他处的事物也是离因。由于依赖因，无因则无果，故此是不可得因。
如是安立他人前宗，为了说明此处论师的因是不定的，故说'前者是后者生起之因故是存在'等。
意趣是：即使承认别处无有他因，但由于处于他处的事物是由前前刹那同类因所摄，为何能遮遣说'此离因'？举多个譬喻是为了明显此义。
因此以'以迁移为相'等作结论。'以迁移为相的运动毫不存在'是限定词，因为承许无间断地生起于他处假名为运动。
如是也应由'事物若住则无运动'等了知诸事物无有运动。此说：于此他人认为，应当于住或不住的事物有运动这样的分别念生起。
其中首先住者无有运动，因为住与运动互相矛盾。若说不住者有运动，彼亦不然，因为无运动则不住不成立。若问为何运动不成立？以'无运动与恒住'说明。
如是论师成立诸行刹那刹那生起，由于执著，故以'若如是者'等作诘难。
'他处显现彼为何'是认为彼自体显现。'非彼自体显现'是论师所遮遣。'若尔云何'是他人所说。'于处处'等是论师所说。'新新云何'应连接'显现'。

།ཅི་དང་འདྲ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྩཝ་མེ་ལྟ་བུའམ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་མངོན་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། མེ་འབར་བ་ན་མེ་དེ་ཉིད་འགྲོ་ཞེས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་མི་འགྲོའོ། །གྲིབ་མ་འགྲོའོ་སྙམ་དུ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་མེ་འབར་བ་དང་། གྲིབ མ་ལ་འགྲོ་བ་མེད་དོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་ཆེས་པའི་ཕྱིར་མེ་འབར་བའི་འགྲོ་བ་ལྟ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དུ་ཆུག་ན། གྲིབ་མ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་བཞིན་དུ་བརྩད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པས། གྲིབ་མ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གྲིབ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲིབ་མ་དང་ལྡན་པའི་མི་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་སྐྱེ་བ་དང་། འགྲིབ་པ་དང་། འགྱུར་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲིབ་མ་སྐྱེ་བ་དང་། འགྲིབ་པ་དང་། འགྱུར་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་ཉི་མ་ཐག་རིང་ན་གྲིབ་མ་སྐྱེ་བར་སྣང་། ཉེ་ན་ནི་གྲིབ་མ་འགྲིབ་པར་སྣང་། འགྱུར་བས་ནི་འགྱུར་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གྲིབ་མ་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོ ན།དེ་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་གྲིབ་མ་དང་ལྡན་པའི་མི་ལ་སོགས་པ་འདུག་བཞིན་དུ། དེ་ཉི་མ་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་འགྱུར་བ་བསྟེན་པར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒོལ་བ་གང་ཞིག་གྲིབ་མ་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི། འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ པར་ལྟ་བ་དེའི་ལྟར་ན་དེ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར།དེ་དང་ལྡན་པ་འདུག་བཞིན་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་སྨོས། དེ་ལ་ནི་གནས་འགྱུར་བས་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཡོད་པར་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་རྫ་མ་དང་། འབྲུ་མར་བཞིན་ དུ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་གནས་ཀྱི་དབང་གིས་གྲིབ་མ་དེ་འགྱུར་བ་ཡིན་དུ་ནི་ཆུག་ན།དེ་དང་ལྡན་པར་འདུག་བཞིན་དུ་དེ་དག་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉི་མའི་འགྱུར་བས་འགྱུར་བར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ནས་བཤད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བའི་ ཕྱོགས་གཞན་དུ་བསྒྲིབས་ན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན།གྲིབ་མ་དེ་ཉིད་ཡུལ་གཞན་དུ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དགོངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་གྲིབ་མ་དེ་ཉིད་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོ་བ་ན། འོ་ན་ནི་རེ་ལྡེ་དང་། རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་སྣང་བའི་ཕྱོགས་གཞན་དུ་ བསྒྲིབས་ན་དེ་འབྱུང་བར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་གྱི།འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་སྣང་བའི་ཕྱོགས་མ་བསྒྲིབས་པ་གཞན་དུ་ཡང་། འཕོ་བར་ཁྱད་པར་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གྲིབ་མ་ཡང་མེ་འབར་བ་དང་།ཚུལ་འདྲ་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་བསྒྲུབས་ནས། སློབ་དཔོན་གྱིས་རྒོལ་བ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་ལ་ཡང་། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སླ་ ཆོས་ཀྱིས་རྩིས་མགོས་བསྒྲེ་བར་མཛད་དོ།།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ། །བརྩད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒལ་བ་སྟེ། སྐད་ཅིག་པས་སྨྲ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །ཇི་ལྟར་རྒོལ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གཞན་ན་ སྣང་བ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །འདི་ག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐད་ཅིག་པར་སྨྲ་བ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་རྩོད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ཁུངས་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

如何相似呢？为此说'如火焰等'等。此说：由于不能明显了知差别的缘故，如同火焰燃烧时，产生'那火在动'的增上慢，同样地认为'影子在动'，但由于是刹那性的缘故，胜义中火焰和影子都无有运动。色等诸行在每一刹那中生起不同，对此也应当如是承许。
由于极为明显，即使承认如火焰运动的增上慢，但影子如同色等是需要观察的缘故。由于怀疑其如何，为了证明影子也是刹那性，故说'影子'等。'具有彼者'是指具有影子的人等。'由于显现生起、缩短及变化'是指影子显现生起、缩短及变化的缘故。此说：当太阳远时，影子显现生起；近时，影子显现缩短；变化时则显现变化。
若影子转移到其他处所，由于是同一自性，如何在具影子的人等静止时，随太阳的变化而变化？这是在说明。某论敌认为影子只是转移到其他处所而非生起，按照他的观点，由于是同一性，既非刹那性，那为何说'具有彼者静止时'等特殊说法？在那种情况下，即使处所改变也不可能有变化。
这是对的，但是如同瓶子和油一样，仅仅依靠处所的力量，姑且承认那影子会变化，但具有彼者静止时，由于是同一性，不应随太阳的变化而变化，这是承许后所说的意思。
'由于遮蔽光明的另一方而生起的缘故'是什么意思？是说那影子本身并非显现于其他处所。意思是说，如果那影子本身转移到其他处所，那么当帘子、墙壁等遮蔽光明的另一方时，就不应观察到它的生起，而应该完全都能观察到，因为它转移到未被遮蔽的光明之处也没有差别。但事实并非如此。
因此，由于每一刹那都在变化，影子也如同火焰一样得以成立。如是证明诸行在每一刹那中变化后，论师对其他论敌所说的'某者'等也以简单的方式予以驳斥。'某者'是指论敌。'观察'是指质难，是'刹那论者所说'的省略语。
如何质难呢？为此说'此从何处'等。'彼'是指显现于其他处所者。'非彼本身'是省略语，完整的是'非先前所见者'。'此从何处'是指为什么。'成为反驳者'意思是说对那刹那论者提出争论。'彼本身是根据'意思是说刚才所说的那个就是确信其变异的原因。
这是什么呢？为此说'如是'等。

།གཞན་ཡང་ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ཐ་དད་པ་མེད་པས་ཀྱང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདི་སྐད་དུ་མེ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་རྣམས་ནི། སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་དང་ཕྲད་མ་ཐག་ཁོ་ནར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་གྱི་གཟུགས་འཛིན་པས་ཕྱི་མའི་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱུང་ བར་མི་འགྱུར་ན་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་མི་འགྱུར་ཏེ།རྐྱེན་རྣམས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་མ་བཏང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་དམིགས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱི་མའི་ཁྱད་པར་གཟུང་བ་འདི་ཉིད་ཚོས་བྱ་དང་། ཚོས་བྱེད་ཀྱི་རྫས་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ ཁུངས་ཏེ།གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རེ་ཞིག་ངེད་ཀྱི་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ཟིན་མོད་ཀྱི་ཁས་བླངས་ཏེ། ཡང་གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་ བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའིའོ།།ཁུངས་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་མེད་པས་སོ། །དངོས་པོར་རྟོག་པར་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་དངོས་པོ་སྟེ། གང་ལས་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་ དེའི་དངོས་པོ་སྟེ།གནས་པའི་འགྲོ་བ་ནི་དངོས་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གཅིག་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། རང་བཞིན་ཐ་མི་དད་པའི་དངོས་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །གང་ གི་ཕྱིར་ཅི་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ། ཁུངས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཉི་གར་ངེས་པར་མི་གཟུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱོགས་གཉི་གར་ངེས་པར་མི་གཟུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་དངོས་ པོའམ།གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་དངོས་པོར་ངེས་པར་གཟུང་དུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་དེའི་དངོས་པོ་དང་། གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཕོ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འཕོ་བ་ནི་གཏིང་མི་ཚུགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་དང་། གང་དག་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པ་དེ་དང་། དེ་དག་ལ་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོ་བ་མེད་དེ། དཔེར་ན་མེ་འབར་བ་དང་། གྲིབ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདུ་ བྱེད་རྣམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བར་དམིགས་པའོ།།འདི་ལྟར་སྐད་ཅིག་པ་དང་། སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ། གནས་པས་འགལ་བ་ཡིན་ལ། འཕོ་བ་ཡང་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འགལ་བ་སྐད་ཅིག་ པ་དམིགས་པ་ན།སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ལྡོག་གོ། །དེ་ལོག་ན་དེས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་འཕོ་བ་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྒྱ་ཆེར་འགྲོ་བ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཕགས་པ་མང་པོས་བཀུར་བའི་སྡེ་པ་དག་གི་ཕྱོགས་སུན་ ཕྱུང་བ་དང་།འདིར་མདོ་སྡེ་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལས། ཉི་མ་འཆར་ཀ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལ་དག་ཆོས་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ཞིག་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་པར་བརྗོད་པས་ན། ཉི་མ་འཆར་ཀ་པ་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉི་མ་འཆར་ཀ་པ་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནས་བརྟན་ གཞོན་ནུ་ལེན་གྱིས་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཉི་མ་འཆར་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཉི་མ་འཆར་ཀ་པ་དག་གོ།།གལ་ཏེ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་འོན་ཀྱང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་འཕོ་བ་མེད་ལ། དེས་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་མེད་ན། འཇིག་རྟེན་ན་འགྲོ་བའི་ཐ་སྙད་དམ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེས་ཟེར་བ་འདིས་དོགས་ནས། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

又说'由于染色等所生诸法的外缘无差别'等。此说明：火等外缘，由于非刹那性无差别故无有差异。若与彼接触之时，瓶等前色不变而后色差别不生，则后亦不应变，因诸缘如前未舍故。然非如是，而是见有差别。是故，此后差别之取即是染色物与能染物质刹那刹那变异之根据和理由。
又虽已广说我等变异之理由，然若承许，又说'若复'等。'变异'者，即是所成立之变异。'无根据'者，即是无理由。'思维事物'者，即是认为是彼自体之思维为事，即从何处知此是彼自体之义。或者，彼之事即是彼事，住于行为事之义。'是彼事'者，即是同一自性之事，即自性无别之事之义。'是故'等是作结语。
由于何故是一性耶？抑或是变异性耶？生疑惑，因无根据故。是故应成不决定二者，即是应成不决定二方，即应成不能决定是彼事或变异事。此亦非所欲，因一事物不能具有彼事与变异事二相违。迁移唯是不成立，即迁移唯是不确定之义。
论式为：凡是刹那性者，彼等无有迁往他处，如燃火与影像等，色等诸行亦是刹那性，此为能遍相违所见。如是刹那与非刹那互相排除而住故相违，迁移亦为非刹那所遍故。见与彼相违之刹那时，非刹那则遮遣。彼遮遣时，彼所遍之迁移亦当遮遣。
如是论师广破大众部所说行为非表色已，此中经部差别中，有称日出论者说其他法性是表色，故说'日出论者等'。'日出论者'即是由具寿童受所造《日出论》彼论所说者即是日出论者。
若有人言：'然诸行以自性坏灭故无迁移，由此无故表色亦无，则世间行走言说或表色言说如何得生？'为此疑虑，故说'是故于他处生起之因'等。

།ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡུལ་གཞན་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་གཞན་དང་དངོས་པོ་གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་ཅི་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ འདོད་པས་རབ་ཏུ་བཅུག་པའི་སེམས་སོ།།ཆོས་གཞན་གང་ལ་རྒྱུ་དེ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་གཞན་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ཡུལ་གང་དུ་འབྱུང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ནི་འགྲོ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་ཀྱང་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་ཆོས་གཞན་དེ་ཉིད་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་འགྲོ་བའམ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱའི། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་གཞན་དང་། དེའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོ་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སློབ་དཔོན་གྱི་ཆོས་གཞན་སུན་དབྱུང་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་ཆོས་གཞན་དེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ན། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་གཏོགས་པ་དེ་ཡང་ཁ་དོག་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ རོ།།དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་དབྱིབས་གསལ་བའི་ཚད་མའི་དོན་གང་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་འདིར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ན་ རེ།གལ་ཏེ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན། ཆོས་གཞན་དེ་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་དུ་དོགས་ནས། མི་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་ན། དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་རྣམ་ པར་རིག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།གལ་ཏེ་གཟུང་བ་ཞིག་སྲིད་ན་ནི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལ་གཟུང་བ་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ཡོད་པར་ཡང་ཚད་མས་ངོ་བོ་དམིགས་ཀྱིས་མ་ ཕྱེད་བཞིན་དུ།ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གཞན་འདི་ཡང་བརྗོད་པར་འོས་ཏེ། ཆོས་གཞན་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་དག་ཆོས་གཞན་དེ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འབྲས་བུས་རྗེས་ སུ་དཔག་པས།ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་ཆོས་གཞན་མེད་ན། དེ་མེད་པར་ཡུལ་གཞན་དུ་ལུས་འབྱུང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡུལ་ གཞན་དུ་ལུས་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ས་བོན་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཡུལ་གཞན་དུ་ལུས་འབྱུང་བ་ཡང་ཆོས་གཞན་ ཡོད་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་དེ་ནི་དེ་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཉི་མ་འཆར་ཀ་པ་དག་སེམས་སོ།

所谓'在他处生起的因'，是指在他处诸行生起的因，这是其语义。那是什么呢？为此说'其他法'，即是说其他自性和其他事物的意思。那又是从什么因产生的呢？为此说'以心差别为因'，心差别即是被欲望所驱使的心。某法具有此因者，即是以心差别为因的其他法。如此这般的法在何处生起呢？为此说'在手等处'。
这既称为'行走'，也称为'表业'，即是说，如此形态的其他法，在世间上称为行走或表业，除此之外并无其他能在他处生起的，也无其他作为其果的，这是其语义。'那么'等词是阐述论师对其他法的破斥。
此意为：若其他法属于色处，由于色处是可见的缘故，属于色处者也应如同颜色一样可见。然而事实并非如此，因此说明其实是不存在的。此处也应运用前文所说的'从先前所见的形状明显的量境'等内容。
如果由于执著，恐怕有人会说：'即使不是所取，这其他法虽然不是所取境，但仍然是存在的'，为此说'若不见'等。既然称为表业是因为能表示于他人，那么它如何能表示于他人呢？如果是可取的话则可以。当它没有可取性时，如何能表示于他人？这是其含义。
而且，你们尚未通过量度确定其本质就说它存在，那么应当说明你们是如何理解的，即是说'其他法如何存在'的意思。如果有人认为，其他法虽然因超越感官而不能通过现量来理解，但可以通过果推理而得到理解，为了说明这一点而说'若非如此'等。
此意为：如果没有其他法，那么身体如何能在他处生起呢？因此应当承认有作为身体在他处生起之因的其他法。其论式为：若某物存在则某物生起者，即是以彼为因，如有种子则生芽；身体在他处生起也是在有其他法时才生起。
日出论师们认为，由于有因在先者仅在彼存在时生起，故这是自性因。

།དེ་ལྟར་གཞན་དག་གིས་ཚད་མ་བཙུགས་པ་དང་། འདིར་སློབ་ དཔོན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་རླུང་གི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་དེ་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཆོས་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ནམ་ཞིག་ན་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ།ཁོ་ན་གྲུབ་ན་ནི་རུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་མ་གྲུབ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་རླུང་གི་ཁམས་ཁོ་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་ལུས་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དོན་ འདི་ཉིད་དོན་དང་མཐུན་པའི་མིང་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གཞུང་འཛུགས་པར་མཛད་དོ།།རྩཝ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན། ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདིས་ནི་གཞན་དག་གིས་རླུང་གི་ཁམས་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ ཡུལ་གཞན་དུ་དངོས་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་ཡིན་པར་འདོད་ལ།རྩཝ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་རླུང་གི་ཁམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ། །གཡོ་བར་བྱེད་པ་དང་འཕེན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྲད་པའི་རླུང་གི་ཁམས་ ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞེ་ན།རྩཝ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཡོ་བར་བྱེད་པ་དང་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ནི་འགུལ་བ་སྟེ། གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་གནས་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།འཕེན་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྡེག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཤུགས་དང་ལྡན་པས་རྫས་དང་སྤྲོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་རླུང་གི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བསྡུའོ། །དོན་ནི་གལ་ཏེ་ངེད་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་རླུང་གི་ཁམས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་སྨྲ་ན་ནི།དེའི་ཚེ་རྩཝ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་ན། འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་སྨྲ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་རླུང་གི་ཁམས་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་གཡོ་བར་ བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པ་ཡིན་པས།དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་རླུང་གི་ཁམས་ལས་སོ། །འགྲོ་བ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་འགྲོ་བ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གཞན་འབྱུང་བའི་རླུང་གི་ཁམས་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ནུས་པ་དམིགས་ཀྱིས་མ་ཕྱེ་བ་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་བརྟགས་ཏེ་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགྲོ་བ་གང་ལ་ཚད་མས་དམིགས་ཀྱིས་མ་ཕྱེ་ཞིང་། ངེས་པར་མ་བྱས་པའི་ནུས་པ་སྟེ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ ཅེས་བྱའོ།།དེ་ལྟ་བུ་བརྟགས་ཏེ་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། དགོས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། འོ་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་ལུས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་གཞན་སུན་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཉི་མ་འཆར་ཀ་པ་དག་ཕྱོགས་གཞན་ སེམས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་ཆོས་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དུ་མི་རུང་བར་གྱུར་ན། འོ་ན་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་རླུང་གི་ཁམས་དེ་ཉིད་ལུས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡུ་བུ་ཅག་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དུ་འགྱུར་ མོད་ཅེ་ན་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་དགག་པ་མཛད་དོ། །རླུང་གི་ཁམས་ནི་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པས། བལྟར་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ རིག་བྱེད་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན།རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ལས་དེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་དགོངས་པའོ།

如此他人立量，为了显示此处阿阇黎立不成因，故说'从心的差别所生的风界'等。此说若有彼则成立前行其他法性之因，然而何时才能成立呢？若有彼则彼性成立时方能成立，然而彼未成立，因为唯从心的差别所生的风界令身于他处生起故。
'如于他处'等，是通过显示与义相顺的名而安立论典。
'根茎叶等如何'者何？配合'于他处生起之因'。此说明他人对风界有错乱，你认为于他处事物生起之因是风界，而根茎叶等则无你所说的从心差别所生的风界。
'从动摇、抛掷及接触的风界'者何？配合'根茎叶等于他处生起'。此是阿阇黎所作答复。其中动摇与抛掷是运动，即某者令住处活动之义。抛掷是击打，即以力量令物质相合之义。从彼二者所生的风界，即称为彼，此是总结语。
义为若我等说一切他处生起之因唯是从心差别所生的风界，则于根茎叶等如何，将成错乱。然而如何有可能，有些是从心差别所生的风界，有些是与动摇等相触，故无相违，此即是所显示。
或者'从何'者，是从因风界。'欲求行起'者，是欲求其他法性之行起之义。'从彼'者，是唯从其他法生起的风界之义。
'何须观察具未辨别功能之行'者，于行中有未被量所辨别且未确定的功能即作用，称为彼。观察如是何用，即唯无义之义。
卷二。那么'于他处身生起之因'等，为破除其他法故，日出时分者思维他方，此说若因其他法性未成立故不应成表业，则从心差别所生的风界彼即是身生起之因，于我等成立故应成表业。
'如何非表示'等是阿阇黎所作遮破。风界是触处，因不可见故非表示。若表业亦是彼自性，则如何从表示而成非表示，此是意趣。

།གཞན་ཡང་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་དོ། །ཤཱཀྱའི་ སྲས་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཤཱཀྱ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དེའི་སྲས་པོ་ནི་དེའི་སློབ་མའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤཱཀྱའི་སྲས་པོའིའོ། །ཤཱཀྱའི་སྲས་པོའི་མ་ཡིན་པས། ཤཱཀྱའི་སྲས་པོའི་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་ བསྡུའོ།།དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བར་འདོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རླུང་གི་ཁམས་ནི་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ཏུ་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ནད་རླུང་གི་ཁམས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་འགལ་བ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རུང་བར་འགྱུར་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཕྱོགས་སྔ་མས་སྨྲས་མ་ཐག་པ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་སུན་ཕྱུང་བ་དང་། ཡང་ཉི་མ་འཆར་ཀ་པ་དག་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པས།ཕྱོགས་གཞན་སེམས་པར་བྱེད་དེ། རླུང་གི་ཁམས་ནི་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཉིད་དུ་མི་རུང་ན། ཡུལ་གཞན་དུ་ལུས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་རླུང་གི་ཁམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱོད་ པ་དེ་ཁོ་ན་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བཏགས་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་སུན་ཕྱུང་བ་མཛད་པའོ། །ལུས་ནི་རྫས་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ ན་རྫས་ཉིད་ཉམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་ཡང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་དོ། །འདིར་ནི་དྲི་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་གི་སྒོ་ནས། རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ གཟུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་བལྟར་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དྲི་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དྲི་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དགེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། ཡང་དེ་དང་དེ་དག་ཉིད་ཕྱོགས་ གཞན་ལ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕྱོགས་དེ་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སུན་དབྱུང་བ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་ས་བོན་དང་། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁ་དོག་དེའི་རང་གི་ས་བོན་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མས་བསྡུས་པ་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་ རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།རླུང་གི་ཁམས་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ས་བོན་དང་རླུང་གི་ཁམས་ནི། རང་གི་ས་བོན་དང་རླུང་གི་ཁམས་དག་གོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། རང་གི་ས་བོན་དང་། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལས་ སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཐོག་མར་ཡུལ་གཞན་དུ་བསྐྱོད་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་སེམས་འབྱུང་ལ། དེ་ལས་ནི་རྩོལ་བ་འབྱུང་། དེ་ལས་ཀྱང་རླུང་འབྱུང་། རླུང་ལས་ཀྱང་ལག་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ལག་པ་ལ་གནས་པའི་ཁ་དོག་ སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་གཞན་གྱིས་དེ་ནི་དེའི་དབང་གིས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཁ་དོག་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པར་འདོད་ཀྱི་བརྒྱུད་པས་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ།

此外，关于认为触处是善或不善等说法，还有如下过失。关于'释迦子'，'释迦'是指佛世尊。'子'是指其弟子。凡是属于他们的就是'释迦子的'。不是释迦子的就是'非释迦子的'，这是词的简称。
如果问这是什么意思，为此说'认为触处是善或不善'。因为风界属于触处，所以是无覆无记，而表色并非如此，因为与其性质不同。因此，风界的自性怎么可能成为善等相违的性质呢，这是其意趣。
对前述观点的广泛破斥之后，又有人提出另一种观点说：'那么'等。虽然风界由于会导致无表等过失而不能成为表色，但是在其他处所生起的身体，是由特殊的心所生的风界推动的，这本身没有过失，所以可以成为表色，这是其含义。
关于'表色是假立的'等说法，这是论师所作的破斥。因为身体是多种实法的自性，如果表色是其自性，就违背了实法的性质，这是其含义。
此外，表色也会变成不能表示，这等说法也是另一种过失。这里是从香等一方面来说不能表示的过失，而不是从色的角度，因为色是可见的。正因为如此，才说'香等'。关于'香等处是善'等说法与前文相同。
关于'那么又'等说法，是对其他观点的思考。论师认为这种观点也不合理，因此说'这'等来破斥。'从自种子和风界的差别'是指：该颜色的自种子是前一刹那所摄的同分因。风界是在其他处所生起的因，是俱有缘。自种子和风界就是自种子与风界二者。这二者的差别就是自种子和风界的差别，意思是说这只能从彼处生起，而不能从其他处生起。
最初生起想要移动到其他处所的心，由此生起努力，由努力生起风，由风难道不是生起手吗？那么，为什么说住于手中的颜色不是由心的差别所生呢？这并无过失。因为其他人认为这是由其力量而成为善等，是以直接因的方式认为颜色是由心的差别所生，而不是以间接方式。

།ཁ་དོག་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་དེར་གཏོགས་པའི་ཁ་དོག་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ་འགལ་བ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ཀུན་ནས་སློང་བའི་དབང་གིས། དེ་ལ་རྣམ་པར རིག་བྱེད་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ལ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱའི།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདས་མ་ཐག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་ཕྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར། ཁ་དོག་ལྟར་མ་ཡིན་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱོགས་གཞན་སེམས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་བསྟིང་ཚིག་གིས་སུན་འབྱིན་པར་མཛད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་མ་མཐོང་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མངོན་སུམ གྱི་ཚད་མས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མེད་པར་སྟོན་ཏེ།ནུས་པ་ཡང་མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ནུས་པ་མེད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །མི་མཐོང་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འབྱུང་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ བལྟར་མི་རུང་བ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་བལྟར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་ཡང་ཁ་དོག་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་དོ། ། ཁ་དོག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁ་དོག་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བར་འདོད་པ་འདི་ཡང་ཤཱཀྱའི་སྲས་པོའི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདས་མ་ཐག་པ་འདིས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་འབྱུང་བ་ནི་ཁ་དོག་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་དེའི་དབང་གིས་ནི། དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར ཡང་སྲིད་ན།གང་གི་ཚེ་དེ་ཉིད་དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཚེ། འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་རྒྱ་ཆེར་སུན་ཕྱུང་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་ཕུགས་ཐུག་ནས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་དྲག་གོ་སྙམ་ ནས།འོ་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཙམ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སློབ་དཔོན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་སུན་དབྱུང་བར་བཞེད་ནས། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་རྒྱས་པར་དྲིས་པས་རྒོལ་བར་མཛད་དོ། །སྡོམ་པ་ ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའོ། །སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྩོགས་པ་སྨོས་པས་ནི། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ཇི་ལྟར་ ན་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་སུན་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་གཞན་ལ་ ལྟོས་པར་མི་བྱེད་དོ།།འདི་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མེད་པ་ཡོད་པས་ན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ཅི་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་གོ། །གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་ པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཅན་ཡིན་ནའོ།།ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་པར་མཛད་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཟུགས་ ན་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།

关于所说的认为色处是善或不善等，由于认为是善等，如何不是属于其中的善等色的颜色呢？解释说没有矛盾，因为依靠发起的力量，所说'其中表色是善等'，是说其自性的色称为善等色，而不是说青等颜色的自性是一向无覆无记。
由于刚才的观点已被破斥，所以说'虽然不像颜色'等是在思考其他观点。'诸天欢喜'等是以论师的严厉语言进行破斥。'如同色等也未见到'是说无法以现量证量所取，'力用也未见'是说由于无因果力用而无法比量。
关于'若不见'等，由于大种不是色的自性，所以是不可见的。若表色也是其自性，则它也不能表示，因为是不可见的，这是其意思。此外，若颜色本身是善与不善等，还有这样的其他过失。
颜色不是如此，这已经说过了，是指刚才已经以'认为颜色是善与不善这也不是释迦子弟的观点'破斥过了。这里是说，由于依赖颜色，依其力可能成为善等，当其本身不可能是善等时，大种怎么会如此呢？
广泛破斥表色后，毗婆沙师们走投无路，认为即使只有无表色也好，于是说'那么只是无表色'等。论师想要破斥无表色，以'这无表色是什么'等广泛质问而论破。
'是戒等法处色'是毗婆沙师们安立无表色的自性。说'戒等'等是包括不戒等。'如何是欲界无表'等是为了破斥表色。说'欲界'是为了遮除色界，因为它依赖禅定心而不依赖其他表色。
此中由于有无表色，故称无表，意思是说具有无表色。'若是则如何'是毗婆沙师们所说。'若是'是指若欲界无表色是无表的。'如何'是说有什么过失。'将随心转'是论师所说的过失。怎样呢？因此说'如同色界'。

།གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་སྐྱོན་འདི་ནི་ཡོད་དུ་ཟད་དེ་ཁོ་བོ་ཅག་ཁས་ཀྱང་ལེན་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ལ་སྐྱོན་གཞན་ཅི་ཡོད་ཅེས་ཟེར་དུ་དོགས་ནས། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་གཞན་དང་སེམས་མེད་པ་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ།དེ་ལ་སེམས་གཞན་དག་ནི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལེན་པ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ལས་ལོགས་ཤིག་པ་ནི་སེམས་གཞན་དག་གོ། །སེམས་མེད་པ་པ་དག་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་ པ་གཉིས་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཡང་།དཔེར་ན་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་དཔེ་ཁོང་ནས་དྲང་བར་བྱའོ། །དུས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་འཕངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་གིས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལ་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་དུས་ཀྱི་མཚམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སེམས་འཕེན་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། སེམས་གཞན་དང་སེམས་མེད་པ་དག་ལ་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་གོ་སྙམ་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་བས་ན་དེས་འཕངས་པའི་ཕྱིར། ཐལ་ཆེས་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིའི ཕྱིར་ཡང་།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མེད་པར་ཡང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་འབྱུང་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཁོ་ན་ལས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་འབྱུང་ན། དེ་མེད་པར་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བསྟན་ པ་དང་།ལྟུང་བ་བཅབས་པས་དགེ་འདུན་སླུ་བར་བྱེད་པ་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་སྙམ་དུ་བསམས་སོ། །འོ་ན་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། སློབ་དཔོན་ གྱིས་སྐྱོན་གཞན་དུ་སྟོན་པར་མཛད་དོ།།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་དང་མི་དགེ་ཞེས་བྱ་བར་མཚན་ཉིད་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སྐབས་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་དེའི་སྐད་ཅིག་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཡང་རྣམ་ པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྗེས་འབྲང་གང་ཞེས་བྱ་བར་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ བསྡུས་པ་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལུས་དང་ངག་གི་ལས་གཟུགས་ཅན་ནི། ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐད་དུ། བདག་ཅག་གིས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་འདི་ཅི་དབྱིབས་ ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་འགྲོ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དམ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ ཡིན་པའམ།གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ལུས་དང་། ངག་གི་ལས་གཟུགས་ཅན་ནི་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་རུང་སྟེ། འོན་ཀྱང་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་ལ་སོགས་པ་འདྲི་བར་བྱེད་དོ། །ལུས་ བོར་ན་གང་ལས་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི།སློབ་དཔོན་གྱིས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པར་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །འདི་སྐད་དུ་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་འབྱུང་བར་འགྲུབ་པར་ནུས་པས། དགེ་ བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ།

如果毗婆沙师说这个过失确实存在我们也承认，那么这样的情况下还有什么其他过失呢？因此说'所以'等。关于'对于其他心和无心者'，其中其他心是指除了受戒等善心之外的其他心。无心者是指入灭尽定等无心者。
'将无有律仪和不律仪二者'，这里也应该像禅定律仪那样理解为比喻。'由于时限所引发故'等，是毗婆沙师对于过失的回答。
这是说，如果没有确定时限的发心，那么就像色界的无表色一样，在其他心和无心时也将没有律仪等。但事实并非如此，而是有'乃至命终不杀生'等的发心。因此由于这个发心所引发，怎么会有过失呢？
'由于说示别解脱经'等，也由此可知即使无表色也能生起无表业。如果无表业只能从有表业产生，那么在没有表业的情况下，为什么通过说示别解脱经和隐藏罪过欺骗僧团时会产生无表性的妄语过失呢？
'如是则由无表业有二种故'等，论师指出另一过失。'由无表业有二种故'是说由于经中说明其特征为善与不善，所以没有无记的情况。
而且刹那的善与不善也不会成为无表业。为什么不会呢？因此说'无表业是随后而生故'。为了说明什么是随后，所以说一刹那所摄的没有无表性。
'身语业有色，无论如何观察'等是论师自己所说。这是说，我们是否要费力考察这个表业是形状的本质还是运动的本质，同样地无表业在没有表业时如何产生等问题。但是无论如何观察身语业是有色的，是表业还是无表业或其他本质，都不能成立为善等性质。
'为什么'是在询问毗婆沙师等。'舍身后从何处能生起后世可意或'等，是论师说明不能成立为善等性质。这是说，由于能够成立后世产生可意和不可意果报，所以安立为善等性质。

།ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ན་ནི་ལུས་ཞིག་ན། དེ་ཡང་འཇིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་ལྟོས་ནས། དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་ རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་གིས།ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་གཟུགས་ཅན་འདས་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་འདས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། སློབ་དཔོན་གྱིས་དཔྱ་བའི་ ཚིག་གིས་སུན་དབྱུང་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འབྲུམ་བུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་འདས་པའི་ལས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲུམ་བུ་ལྟ་བུས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་ གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་གཞན་འདི་ལ་གང་གིས་འབྲས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འབྲུམ་བུ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་སྙམ་དུ་སེམས་སུ་དོགས་པས། འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཞིག་སྔོན་བྱུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཞིག་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་བྱུང་ཞིང་གྲུབ་པ་ པའོ།།ཕྱིས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་གནས་སྐབས་ལས་ཕྱི་མ་སྟེ། འདས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྔོན་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིགས་ཀྱི།བྱ་བ་ཞིག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་ཁོ་ནར་གནས་པ་དེ་ལ་ནི་དེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་རྫས་སུ་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་གཞན་ལས་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲུབས་ པས་འདིར་ནི་མངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བར་མི་བྱའོ།།འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གིས་ལུང་དང་འགལ་བར་སྟོན་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ། །འདིར། ཁུངས་ནི་ཆུད་ཟར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ ཡིན་ནོ།།ཆུད་ཟར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་རྨ་བའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་ལ་ལན་གདབ་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། ནུས་པ་ དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཕྱེད་འོག་མས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཕྱི་མ་ནི་ཕྱེད་འོག་མ་སྟེ། ཚོགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་ན་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ ཏེ།འདས་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ན་ནི། ཕྱེད་གོང་མ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་དོན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཕྱེད་འོག་མ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆུད་ཟར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་དུ་ཆུག་ན། དེས་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ལས་རྣམས་ཡུན་རིང་པོར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་དག་ཉིད་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་བར་དུ་ཆོད་པ་འདི་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་དཔྱད་པ་འདི་ལ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འབྲས སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གཉིས་ཁོ་ན་གསུངས་ཏེ།རྣམ་པར་བརྟག་པ་དེ་གཉིས་ལས་ཀྱང་དང་པོ་ནི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ཡིན་པས། གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ སྐྱོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།མ་ཞིག་པས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ།

如果身等业是有形色的，当身体毁坏时，它也必定毁坏，那么依据将要产生果报，如何成立善等性质呢？这是所要阐明的。
有些人说等，是毗婆沙师们以身等业是有形色的过去性来成立善等性质。
所谓'过去业存在'这一说法，论师以譬喻语言来破斥。
就像稻谷上生疮一样，其中过去业存在就如稻谷，而它能在后世产生果报的能力就如疮，因为是产生极大痛苦的因。
如此，有人心想：像稻谷上生疮这样有什么过失呢？为此说'过去'等。所谓'曾经生起'是指在前一时位中生起和成就。
'后来无有'是指在现在时位之后，即在过去时位中无有、不存在的意思。
这是要表明：过去等的特征唯有依理成立的曾经生起等，而不是已作业的毁灭等，因为对于本性恒常存在的事物来说这是不合理的。
过去等如何不能成立为实体，在《百论》等其他论典中已广泛论证，此处为避繁冗不再展开。
'那么'等，是说明毗婆沙师违背教证，偈颂的含义容易理解。
此处'业力不会失坏'是这样的。
如果问'不会失坏'是什么意思等，这是论师从质疑角度作答。
'不会无有果报'是其意思，即它们具有产生果报的能力，而非失去能力的意思。
为什么这样说呢？为此以下半偈来说明。所谓下半偈即'聚集'等。由此说明业力不会失坏。
若不如此，而是要成立过去的本性存在，则上半偈已表达其义，下半偈就成无义。
即使承认'不会失坏'的含义是'不会无有果报'，那又如何？为此说'诸业即使经长时'等。
应当考察它们如何产生果报，这要与中间的问题相连。
对于产生果报的考察，由于不可能有其他方式，故以稻等种子为喻作出两种观察。在这两种观察中，由于第一种无过失，是自宗观点，故依第二种观察而说'若'等来显示过失。
以'未坏而生果'来说明违背刹那性。
'彼等'等是毗婆沙师的回答。

།དོན་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ན་ལས་རྣམས་མ་ཞིག་པར་འབྲས་བུ་འཕེན་པར་བྱེད་པས་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་འཆད་པས་འཇིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བྱ་བ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་། འབྲས་བུ་འཕེན་པར་ནི་མི་བྱེད་དེ། དེ་བས ན་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་གནོད་པ་ཡང་གང་ལ་ཡོད།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་སུན་དབྱུང་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་འཕེན་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། ། འཕངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་པའོ། །འཕེན་པ་ཡང་འདིར་མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་གནས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་དང་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་གཞན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་སློབ དཔོན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་འཕངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མི་འཕེན་དུ་ཆུག་ན་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཞིག་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཕེན། དེ་དང་འདྲ་བ་སྨོས་པ་ནི་འབྲས་བུ་མཐུན་པ་འཕེན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ནི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ འཕེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྨེད་པར་མཛད་པའོ། །སྐྱེ་བར་འཇོག་པར་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་འཕེན་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་པའི་ཚེའི་སྐད་ཅིག་མའི་མཐའ་སྟེ། ཐ་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མི་འཕེན་ནོ། ། གཞན་ཡང་ལས་གང་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པས་འགགས་པ་དེ་ཡང་འཕེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་གཞན་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བར ཟད་ཀྱི།ཐ་མ་ལ་སོགས་པ་དེས་ནི་འཕངས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་འཕེན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་མེད་དེ། འདི་ལྟར་གང་གིས་ན་རྒྱུ་གཞན་མ་ཚང་ཡང་དེ་ལ་དེ་འཕེན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལས་ འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ནི་འགའ་ཡང་མི་དམིགས་པས་དེ་ནི་གྱི་ནའོ།།དེ་འཕེན་པའི་ནུས་པ་མེད་དུ་ཟད་མོད། དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་གཞན་གྱིས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཞིག་པས་དངོས་པོ་ཞིག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ གཞག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཆད་པས་ནི་མ་ཡིན་ན།ཐ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བྱ་བ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་མེད་པས་ཇི་ལྟར་ཞིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་བསྡུ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་གོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་འཕེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུས་སོ། །འབྲས་བུའི་ས་བོན་གསོ་བར་ བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་ན་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པའི་ས་བོན་གནས་པ་བརྟག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིར་ཡང་སྔོན་མེད་པའི་ས་བོན་འབྱུང་བ་ནི་འཕེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་གསོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྒྱུད་སོ་སོར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་གང་གིས་འབྲས་བུའི་ས་བོན་གསོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ།

这是说明此义：由于诸业未坏而能投生果报，因此并非在一切方面都由自性解释而成为损害刹那性，而是由于远离作用的状态，所以不能投生果报。因此称为已坏，所以又有何损害。
'为何'等词，是阿阇黎所说的破斥，意思是由于住于无缺之体性，所以不应该不投生果报。'由于已投'等词，是毗婆沙师们的回答。此处所说的投生，是指作为未来果报生起之因的事物。'其他相似的果报'等词，是阿阇黎所说。
此言若由于已投果报而不再投生，但由于投生的自性未坏，为何不投其他相似的果报？所说相似是指投生相似果报，表明并非一切因都能投生一切果报。
'且如何是果报'等词，是阿阇黎自己为了破斥而探究。'可以安立生起'等词，是毗婆沙师们说明投生的特征。'若是如此'等词，是阿阇黎显示特征的错误。
其中，阿罗汉入涅槃时最后一刹那，由于缺乏俱有因，所以不投生果报。此外，任何业被非择灭所灭，也不能投生，因此说'非择灭'等。
虽然仅仅是由于其他因缺失而果报不生，但最后等不是已经投生了吗？怎么说不投生果报呢？并非如此，因为没有任何可见的果报从如此因生起，即使其他因缺失，也能确信它有投生的能力，所以是这样的。
虽然没有投生的能力，但这有什么关系呢？因此说'从最初'等。此言由于其他作用状态已坏而安立事物为已坏，而非由于自体断绝，那么对于最后等也无作用状态，如何成为已坏？
'因此'等词是总结。'具有如此自性'是指如此相状的意思。'那么如何'是毗婆沙师们所说。'由何'等词，是阿阇黎正确显示投生的特征。
'由何'是指由业的自性因。'滋养果报种子'是指观察内在与果报相连的种子存在的意思。此处也并非投生前所无的种子生起。那么是什么呢？应知仅是滋养住于识相续中的种子。
若非如此，则声闻等种性的安立就不会在相续中决定。因此阿阇黎也说'由何滋养果报种子'。

།གང་གི་ལྟར་ན་འདས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་ཉིད ཀྱིས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།མ་འོངས་པ་ཡང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་འཕེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་ཡང་རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་དོ། །གང་ལས་ དེའི་འབྲས་བུ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་འདི་ཡང་བརྗོད་པའི་རིགས་སོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་གཟུགས་ཅན་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་རྒྱ་ཆེར་བཀག་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་འོ་ན་ནི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱོགས་གཞན་སེམས་སོ། །ཕུང་པོའི་རྒྱུད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡིན་གྱི། བདག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡོད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་གཞན་ཞིག་བསྐྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ ནི་སེམས་དང་།སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པར་རང་བཞིན་གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་སྐྱེད་ཀྱི། དེ་ཉིད་ལ་བསྒོ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དོན་འདི་ཉིད་སྡེ་པ་གཞན་ལ་གྲགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་བསྩགས་པ་ཞེས་ཟེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་སྡེ་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ལ་བསྩགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདིས་ཐ་སྙད་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་ཟེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕགས པ་མང་པོས་བཀུར་བའི་སྡེ་པ་དག་སྟེ།དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་སྡེ་པ་དག་གི་ནང་ན་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཐ་སྙད་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གཞན་ཡོད་པར་ཚད་མ་གང་ལས་མངོན་སྙམ་དུ་སེམས་པར་དོགས་ནས། དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་ པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ལས་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་གང་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པའི་ཚད་མའི་དོན་ཡང་འདིར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་ པར་ནུས་པའི་ཆོས་གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་སྐྱེད་པར་ཡིད་ཆེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གལ་ཏེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་གཞན་ཞིག་མི་སྐྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་འདོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཆོས་གཞན་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པའི་སྒྲོ་ནས།གཏན་ཚིགས་མི་འགྲུབ་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་རེ་ཞིག་ངེད་ལ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་ཆོས་གཞན་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ གྲགས་པའི་དོན་འདི་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་བག་ཆགས་སྔོན་དུ་སོང་བར་ཡང་སྲིད་པས། གཏན་ཚིགས་མི་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ནི། བག་ཆགས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་གཞུང་ལ་སོགས་པའི་ ཡུལ་ལ་ཡང་འབྱུང་བས་སོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་དེའི་ཡུལ་ལ་ཆོས་གཞན་གྱིས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་འབྱུང་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞུང་ལ་གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི།མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་དག་ལ་སྟེ། ཅི་ཞེ་ན། དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །གོམས་པ་དེས་ཆོས་ཅི་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་གྱིས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ ཡུལ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཆོས་གཞན་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

关于'过去存在'等说法，是阿阇黎自己指出他人观点的过分推论。因为未来也如现在一样是已成就的自性，所以会引发果报，这是其含义。此外，还有'恒常'等其他过失。对于'这是其果报'等说法，也应当如是阐述。'因此'等词是总结。
阿阇黎广泛否定了身等有形善业等的观点后，毗婆沙师们则以'善与不善'等说法思考其他观点。'在蕴相续中'是指在心相续中，而非在我中，因为我是不合理存在的。'产生其他法'是指除了心和心所之外，只产生另一种自性，而不是指在其上做标记，这是其含义。
'有人说'等说法是用其他部派所熟知的异名来说明这一义理，为的是生起定解。'有人称之为积集'是指大众部的人们，他们用'积集'这一词来表达如是自性。'其他人称之为不失'是指圣大众部的人们，他们在自部中用'不失'这一词来表达。
如果怀疑从何种量中可以证明有如是其他法的存在，为了说明这是由'果报'的比量所成立，故说'由于后世果报'等。这里也应当观察前面所说的'若有此则彼生起，则此为彼之前因'等量的意义。
为了说明为何要相信只生起能成就可意等果报的其他法，故说'若不在心相续中生起其他法'等。'必须如是承许'这是总结。
'那么'等说法是阿阇黎从其他法的错乱存在角度说明因不成立。意思是说，对我们来说，首先'可意等果报的生起是在有其他法时才出现'这一共许义本身就不成立。为什么呢？因为这也可能是由习气为前导所致，所以因不成立。
此外，可以了知果报的生起必定是以习气为前导，因为这在经典等境上也会出现。若非如此，由于他人未在其境上接受其他法，如何会生起果报？这是在说明。'熟习经典'即是指熟悉的意思。
'在见等其他境上'是指在见、闻、分别、了知等境上，也就是说会生起忆念。'于此'是指于经典等。'由此熟习生起何法'是说，由于他人除了善等境外未承许其他法，所以不生起，这是其含义。此外还应说'在何刹那'等，应当连接'生起'。

།དོན་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཅི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་སྐྱེད་དམ། འོན་ཏེ་གཉིས་པ་དག་ ལ་སྐྱེད།གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ལན་ཅིག་གོམས་པ་ན། ཆོས་གཞན་དེ་སྐྱེད་པས། དེའི་འོག་ཏུ་གོམས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། རྐྱེན་ལ་ཁྱད་ པར་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྐད་ཅིག་མ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དག་སུན་དབྱུང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་རྐྱེན་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཇི་ལྟར་སུན་དབྱུང་བར་རུང་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དེས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཆོས་ཅི་ཞིག་གམ་སྐད་ཅིག་མ་གང་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་ལ། འདི་ཡང་སྔ་མ་དང་མཐུན་པར་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་རོ། །ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཞན་ནོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན། ཆོས་ཅི་ཞིག་གམ། སྐད་ཅིག་མ་གང་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འདིར་ཡང་བཤད་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མ་དུ་ལུང་གའི་མེ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་འདི་ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་བརྗོད་དགོས་སོ། །བསྒོས་པ་ནི་ཞེན་པར་བྱས་པའོ། །དེ་དང་ལྷན ཅིག་ཏུ་འགགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དུ་ལུང་གའི་མེ་ཏོག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དུ་ལུང་གའི་འབྲས་བུ་ལ་སྟེ། ཆོས་ཅི་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་མི་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་སློབ་དཔོན་ གྱིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆོས་གཞན་སྐྱེད་པ་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་མདོ་སྡེ་པ་དག་གི་ཕྱོགས་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མ་དུ་ལུང་གའི་མེ་ཏོག་རྒྱ་ སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེ་ཡིན་ཏེ་གོ་བར་སླའོ།།འོ་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་ཕྱིར་རྒོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་གཞན་དང་། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་མ་རུང་ ན་མ་རུང་དུ་ཟད་དོ།།འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སེམས་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བསྒོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་། ངག་གི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་བསྒོ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། མདོ་སྡེ་པ་དག་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་དང་། ངག་གི་ལས་སོ། །སེམས་ལ་ལྟོས་ནས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ལ་ལྟོས་ནས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་གྱི། རང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ལ་ལྟོས་ནས ལུས་དང་ངག་གི་ལས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་དུ་ཆུག་ན།དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་སོ། །གང་གིས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ཉིད་དུ་ བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་བྱས་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀྱིས་སོ། །དེའི་རྒྱུད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལའོ། །དེའི་རྒྱུད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་སྟེ། འདིར་ཡང་དེའི་རྒྱུད་ལ་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། མི་འོང་བ་འབྱིན་པར་ནུས་པ་ཞེས་རྣལ་མ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དོན་ནི་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་གི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་གཞན་ཡང་བྱས་ནས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་བསྒོ་བར་ནུས་པ་དེས་དེ་ལ་བསྒོ་བར་བྱ་བ་བརྒྱུད་པ་ལ་ལྟོས་ཀྱི། རང་ཉིད་མངོན་སུམ དུ་བསྒོ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི།རྣར་མི་འོང་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

意思是这样说的：是在第一刹那产生还是在第二刹那产生？假如暂且说是在第一刹那，那么如此一来，一次修习时，产生其他法，之后的修习就成为无意义了。如果说是在第二等其他刹那，这是不合理的，因为已经说明了缘无差别的缘故。
所谓'在何刹那'这句话，应当了知是为了破斥那些说非刹那的人。若不如此，由于刹那性本身使缘有差别的缘故，怎么能破斥呢？'以见等'这句话，是指以何法或在何刹那产生，应当这样连接，这也与前面相同地贯通一切。'后'是指其他时间。
关于'以灭尽定等入定之心也'这句话是什么意思呢？应当贯通一切：以何法或在何刹那产生？这里的解释也如前。关于'曼陀罗花'等其他这些，你们也应当说明。'熏习'是指执著。'与之俱灭'是指与曼陀罗花一同灭去的意思。
'于其果'是指于曼陀罗花的果，即不产生何法的意思。如此，暂且阿阇黎已广泛成立了对于说一切有部宗的立场，其他法的产生如何不合理。
现在为了显示经部宗的其他立场，因此说'所以如所遍计的其他法'等。'曼陀罗花以红花汁'等是譬喻，容易理解。
'那么以身语业也'等，是说一切有部宗的反驳。这样说：非心所法和其他法，若不适合作为果生起的因，那就不适合罢了。然而，如同思心所熏习心相续，为什么身语业也不能熏习呢？这是所要说明的。
'如此，彼'等是经部宗的回答。'彼'是指身语业。'依心成为善与不善'是指依靠发起的心而成为善等，而非自身，这是其意思。
假使依心身语业成为善等，那会如何呢？因此说'某者以某'等。'某者'是指身语业。'以某成为善与不善'是指由心所作。'以彼自身'是指以身语业。'于彼相续'是指于心相续。'非彼相续'是指心相续善与不善，这里也应当正确理解为'于其相续能出生可意与不可意果'。
意思是这样说的：某种心的差别造作了身等业善等其他色法之后，能熏习自相续，但要依靠所熏习的相续，而不是直接熏习，这是说明了不入耳的意思。

།དེ་ལྟར་མདོ་སྡེ་པ་དག་གིས་རང་གི་ཕྱོགས་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲུབས་པ་དང་། ད་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕྱོགས་དེ་ཡང་མི་རུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལས་ནུབ་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་འགགས་ཀྱང་ངོ་། །དེས་བསྒོས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པའིའོ། །ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱུང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་ཕ་རོལ གྱིས་སྨྲས་པ་བཟླས་པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་དག་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ལས་སྔ་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་སྐྱེད་པའིའོ། ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། མདོ་སྡེ་པའི་ནང་ནས་ཁ་ཅིག་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚེ་གང་ལ་དེ་ལས་སྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཡིན་གྱི། ཚེ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་བསྒོས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་མཚམས འབྱོར་པ་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ལས་ཀྱིས་བསྒོས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཕྱིར་མཚམས་འབྱོར་པ་ལས་སོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ནོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མཚམས་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚམས་ ནི་འབྱོར་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་གོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ནི་འདིར་འཇུག་པའི་སེམས་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་གིས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་དེས་ མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རིང་མོ་ཞིག་ལོན་པ་སྨོས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་སྲིད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རེ་ཞིག་འགགས་མ་ཐག་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། རྐྱེན་དུ་མི་འགྱུར་ན་འགགས་ནས་རིང་མོ་ཞིག་ལོན་པ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ནི་འདས་ པ་ལས་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི།སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་བཤད་པ་དྲན་པར་མཛད་པའོ། །གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་ཁ་ཅིག་གོ།།དེའི་ས་བོན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་གནས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་ཏེ། ཅི་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཉིས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ ནི།ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་གཞུང་འཛུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སེམས་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལའོ། །སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ རྒྱུད་ལའོ།།གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཁོ་ན་ལ་སྟེ། ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བས་ལུང་དང་འགལ་བ་ཉིད་གླེང་བར་མཛད་དོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོ་སྡེ་པའི་ཁྱད་པར་དག་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁ་ཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གང་ལ་ཡིད་མངོན་དུ་གྱུར་པར་འཇུག་པ་མེད་པ་དེ་ལ་འདིར་ཉེ་བར་འདོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དཔེར་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ནི་གོ་བར་སླའོ།།ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ནོ། །ས་བོན་གྱི་རྒྱུད་གཉིས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཅན་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུད་གཉིས་སུའོ།

如是经部师广泛成立自宗之后，现在论师为显示彼宗亦不应理故说'若尔'等。'业灭亦'者，谓已生已灭。'彼所熏'者，谓为业习气所熏。'后世生果'者，意谓于未来时果生起，以上是重述他方所说。
应知由'无心'等是破斥。'心相续断者'者，谓于有心相续断者说此。'前业'者，谓先所生。由'有说'等是经部中有者答辩。'于彼生'者，意谓于彼业所生之生中，非于第二生等。
'由彼所熏心相续相连'者，谓由业所熏心相续后相连。'彼亦'等是论师所说。'彼亦'者，谓心相续。'何故相连'者，意谓因无因故唯是相连。
'定心'等是某些经部师所说。定心于此应视为入定之心，意谓由彼现证灭尽定等。说'久远'是为显示极不可能，意谓既然刚灭无间亦不为缘，况已灭久远岂能为缘。
由'彼非从过去生果'等是论师自身忆及毗婆沙师宗义。'由此'等是结语。说'有说彼种子'等，'有说'者是经部另一特殊主张者。
'由彼种子住有根色'者，谓由心种子，若问如何，应连'令心相续相连'。由'住二处'等是安立如前所说之教义。若问'如何配适'者，谓于欲界及色界有心位时，于心相续及色相续。
于无心位时唯于色相续。于无色界唯于心相续，此是'如何配适'之义。由'若尔'等，此是论师提出因识生起因不具足而违教之过。
'于某处'等是经部差别者答辩。'于某处'者，意谓非一切处，然于无意识现行处此中假立。'譬如'等之喻易解。'云何'等是论师所说。'种子二相续'者，谓有色与无色二种子相续。

།ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་འདི་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བརྒྱ་ལ་གཞན་དག་འདི་སྐད་དུ། ས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དུ་མས་ཀྱང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར ན་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ།ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར། རྐྱེན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྐྱེན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །ས་བོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཞེ་ན། གཅིག་ལ་དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་དང་རྣལ་ འབྱོར་དུ་སྦྱར་རོ།།འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་ནང་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་དང་། འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེས་ ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་དད་པའི་ཕྱིར་ལུས་གཅིག་ལ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུན་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཉིད་དེ། འདི་སྐད་དུ། གང་གི་ཚེ་ས་བོན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་གནས་པ་ལས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་འཐད་པ་དེའི་ཚེ། སྐྱོན་སྔར་བཤད་པ་དེ་སོ་ན་འདུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་དེ་ནི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད པར་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱོགས་གང་ལ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ནོ། །གང་དག་གི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོའོ། །འདིར་མདོའི་ཁུངས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འགོག་པའི་ སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དག་འགགས་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མ་བྲལ་བའི་བར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མདོའི་བར་སྐབས་སུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ།འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། དབང་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མ་ གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རྙིས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མ་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མ་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྨེད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི།ཅི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རེ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་ དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ནི་དེའི་ཚེ།དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་མི་འཐད་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་འདུས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་གོ་བར་སླའོ།།འདི་སྐད་དུ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་ན། རེག་པ་ལ་སོགས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་ངོ་། །འོན་ ཏེ་དེ་དག་མེད་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཅིག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་དག་གིས་ཐལ་བ་དེའི་ལན་གདབ་པ་ཡིན་ནོ། །གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ལས། ཚོར་བའི་རྐྱེན་ གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རོ།།ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཟག་པ་ཟད་པ་དག་ལ་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་འབྱུང་ཡང་སྲེད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།

对于'为什么不会变化'这个疑问，为此说'芽等'等词。'未见此法'是指种子相续差别的本性的意思。
又有人这样说：地等诸多因不是也能生芽等吗？那么怎么说未见因的差别呢？为此说'缘'等。'缘'是指俱有缘。'非种子'是指非近取因。如何呢？与'一中多'相应。
这一切是说内外的人和稻等的因的差别是由近取因的差别所造。因此，如果心和心所的种子相续也成为差别的话，那么由于近取因的差别，即使在一个身体中也将只有心和心所的相续两种。这也是不希望的过失。
'然而'等所说的是论师自己的观点。这是说：当种子住于有色根时，心相续结生不合理时，前说的过失仍然存在。
如果说过失存在于某一方面，这是一些主张外境实有者的回答。'存在于哪一方面'是论师所说。'如某些人'等是对方所说。'此中经典依据也'等也是对方所说。
'灭尽定中身行已灭'乃至'未离'，这是以经中间类推，即想、思、作意和诸根等的意思。'未成'是指未损坏的意思。'未离'是指非无、未坏的意思。
'彼等尔时'是论师为了破斥对方观点而询问。'认为是何识'是指：是眼识？还是耳识乃至意识？
有些人说是意识，这是一些主张外境实有者说：因为当时不可能有其他识，所以只生起意识。'那么'等是论师说明这不合理。
'正和合'等词义容易理解。这是说：识、受等是相互不离而生，因此如果当时有彼识，则必定生起触等。如果没有彼等，则识也决定无有。
'有人说'等是他人对该过失的回答。'所说'是指在缘起等教法中说'以受为缘生爱'等。'非一切受'等，如此，虽然诸漏尽者生起三种受，但不生爱故。

།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་ནི།དཔེ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། དོན་གྱི་དངོས་པོ་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་ངེས་པར་གཞུང་འཛུགས་པ་ཉིད་དུ་མཛད་པའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ཁྱད་པར་དུ་མཛད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རེག་པ་ནི། མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པའོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཞེས་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྲེད་པ་འབྱུང བའི་ཚོར་བ་ཁྱད་པར་དུ་མཛད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་རེག་པ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་མཛད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་སུ་དོགས་ནས།རེག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་དག་གཞན་དུ་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་རེག་པ་གང་དུ་ཡང་ཁྱད་པར་མ་མཛད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་གསུམ་ཡང་དག་འདུས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་འདོད་ དེ།ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་རེག་པ་འབྱུང་བའི་འདུས་པ་ནུས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སུན་འབྱིན་པའི་ཚེ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་རེག་པ་ཡིན། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ལུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་དུ་འཇུག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི གཞན་གྱི་སྐྱོན་མ་མཐོང་ནས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དགེ་བ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་སུ་ཞིག་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གལ་ཏེ་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། འོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དགེ་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་ པའི་ཕྱིར།དགེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་དོགས་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དགེ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སེམས་རྣམ་པ་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་འདི་སྐད་དུ། དགེ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ནི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ སེམས་རྣམ་པ་གསུམ་འབྱུང་བར་གཞན་ན་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དགེ་བའི་དབང་གིས་དགེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གཉིས་ཀྱང་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཕན་པའི་དབང་ གིས་དགེ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འདོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་སྐྱོན་འདི་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཏེ་ནུས་པ་ ཉིད་དོ།།དེས་གང་ལ་དགེ་བ་ཉིད་དེ། དགེ་བའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་འཕངས་ཤིང་བསྐྱེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། སེམས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟོག་པའི་རྒྱུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྡོག་པ་ནི་དགེ་བ་ ཉིད་ལོག་པ་སྟེ།མེད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ལྡོག་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་མི་རུང་བ་ནི་མི་འཐད་པ་ཉིད་དོ།

以'如是'等词，是在显示比喻后，将其与实际意义相结合。
'世尊说'等这些词，是阿阇黎确立为论述的开端。
'此'是指受。
若问如何特别说明此，故说'无明'等，与无明相应的触即是无明触。从彼所生即是从无明触所生。
若有人怀疑：如同世尊特别说明缘爱生起的受一样，在某些地方也特别说明缘受等生起的触，故说'触'等。
'因此'等是总结。
'其他人说'等是他人作别的回答，意即：即使触在任何地方都未作特别说明，然而产生受等的三和合是殊胜的，何为殊胜？即是随后生起触的和合具有功能，当遮破受等时若无此，如何有触？因无此故，受等何有？因此，唯余意识。
'若尔'等是阿阇黎为了破斥而令取善等分。
'此将如何'是因未见他人过失而说。
'若是善'等是阿阇黎所说。
若有人想：有谁说无离贪等？故说'若有离贪等'。
若有人怀疑：若因无与离贪等相应而成非善，则彼识因善灭定入定心所生故应成善，故说'善'等，意即善后有三种心生起。意思是说：在其他处所见善后生起善等三种心。
若因等无间缘善而成善，则不善和无记二者也应成善，然而这也不应理，因此不应认为是因利益而成善。
为显示还有此过失，故说'以善根力'等。善根们的力即是善根力，即是功能。由彼于何处引生并产生善性即善的体性，称为彼。彼又是什么？是心。
若如是将如何？故说'因彼转变因不应理'。转变即是善性转变，即成无。转变因即是转变的因。不应理即是不合理。

།འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དགེ་བའི་དབང་གིས་ཕྱི་མའི་དུས་ན་འབྱུང་བའི་སེམས་དགེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ལན་ཅིག་ དགེ་བ་སྐྱེས་ན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་ཕྱི་མའི་དུས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གཉིས་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མི་དགེ་བ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྩིས་མགོ་བསྒྲེ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དགེ་བ་ཉིད་མི་འཐད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བ་ཡང་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིགས་པས་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་གལ་ཏེ་འགོག་པའི་སེམས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བར་མི་འཐད་ན་སྙོམས་པར་འཇུག པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན།དགེ་བ་ཞེས་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འགོག་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཐར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་ཞེས་བྱའི། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་དུས་རེ་ཞིག་ཞི་བས་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་དེ་དགེ་བ་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་དེ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་མ་ཡིན་པར འགྱུར་ན།འོ་ན་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་མོད་སྙམ་དུ་སེམས་སུ་དོགས་ནས། གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཞུ་བ་བཅུའི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མདོ་གང་ལས་ཞུ་བ་བཅུ་འབྱུང་བ་དེ་ནི། ཞུ་བ་བཅུའི་མདོ་སྟེ་དེས་ མཚོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་ཡང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། སྐྱོན་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན། འོ་ན་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་ མ་བསྟན་པར་འགྱུར་མོད་སྙམ་དུ་སེམས་སུ་དོགས་ན།འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྟོག་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལས་ཅི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གཞན་གྱི་སྐྱོན་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་སྨྲས་སོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕྱོགས་རེ་རེ་ནས་རྒྱ་ཆེར་སུན་དབྱུང་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མངོན་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་བར་དུ་ ཆོད་པ་འདི་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ཕྲ་བ་དང་། ཕྲ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འགོག་པའི་སེམས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་དགོས་ན། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་སྨིན་ པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན།དེ་འདོད་པ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ས་འོག་མ་བརྒྱད་ཀྱིས་བར་དུ་ཆད་པའི་སེམས་དེ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཇི་ལྟར་མངོན་ སུམ་དུ་བྱེད་དེ།ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཐོད་རྒལ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བཞི་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་ན། དེས་ས་འོག་མ་བརྒྱད་ཀྱིས་བར་དུ་ཆོད་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་ པའི་སེམས་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དམ།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་དེ། འདིར་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལངས་པ་ལ་མངོན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ། །མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི། ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་བསྡུའོ།

如是说，如果由于等无间缘善的力量，后时所生之心成为善性，那么如此的话，一旦生起善业，则直至轮回存在期间，后时所生一切都将成为善性，无有不善和无记二者，此为所说。
此亦可推及不善，此说是总结，如同善性不合理一样，不善性也以刚说的道理不合理，此为结语。
若有人想：如果灭尽定心不合理为善或不善，那么此等持如何称为善呢？为此说'灭尽等持'等。'如同灭尽'是说，如同解脱因为是一切苦息灭的特征故称为善，但因为是无实体的本性，实际上并非如此。同样，灭尽等持也是暂时寂静，仅此而言是善，但实际上并非如此，此为结语。
若有人担心：如果它不是善也不是不善，那么应成为有覆无记。为此说'若是烦恼性'等。
'十请问经'是指从何经中出现十种请问，那即是十请问经，此为标示之意。
又说'无想等持亦'等，是说还有此等过失。
若有人担心：如果不是烦恼性，那么应成为无覆无记。为此说'或者'等。由于其中有四种可能，故以'是否从异熟生'等作推究。
'由此如何'是因为未见他人过失而如是说。
以'若是异熟生'等，是阿阇黎从各个方面广泛破斥。
'如何'应与'现前'相连。瑜伽师是在细及细的后得位中入定。因此必须在有顶定等持之后现证灭尽心，若是异熟所生，则应成为欲界所摄，因为瑜伽师是欲界所摄故。
因此，如何能现证在有顶心之后被初禅等八个下地间隔的心？因为距离太远。如是即使是顿入等持者，也暂时不能在等持心之后现证第四禅，况能现证被八个下地间隔的欲界心？
'其'等是说还有此过失，此中也因为距离太远，出定时不可能现前。
说'不动'等，是摄集无所有处和无相。

།ཅི་སྟེ་ཕ་རོལ་པོ་གང་གིས་ན་སྐྱོན་དེར་འགྱུར་བར་འགོག་པའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཇི་ལྟར་མི་མངོན་ཞེ་ན་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།རེག་པ་དུ་ཞིག་ལ་རེག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་མི་གཡོ་བ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ས་པའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ས་པའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཕྲ་ བས་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར།སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་འདི་ཡང་བརྗོད་པའི་རིགས་ཏེ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་ རབས་གཞན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དུས་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་མཚམས་སོ། །སྔར་བསམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔར་བརྣག་བརྣག་པའོ། །འདི་ལ་ཡང་རིགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ སྐད་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་ན་དེ་རང་གི་ཆོས་ལས་འདས་ནས། གང་གིས་ན་དེས་ལྡང་བའི་དུས་ཀྱི་དུས་ཚིགས་བསམས་པ་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་པར་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་འཐད་པ་གཞན་ འདི་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སེམས་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ཐོབ་ཀྱིས་ཆེས་སྔ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་བར་དུ་ཆོད་པ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི།ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཆེས་སྔ་བར་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆེས་དང་པོ་ས་གཞན་པའི་སེམས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་དགྲ་བོར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ན། བག་ཆགས་འཇུག་པ་འཐོབ་ཀྱི་ཆེས་སྔ་བ རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི།ལན་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་གཞན་འདི་དང་ཡང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་རིགས་པ་ཅི་ཞིག་ ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུའོ། །ཡང་མཚམས་མི་འབྱོར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕེན་པའི་དབང་གིས་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སེམས་ནི་མཚམས་ འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་སེམས་གཞན་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་ན་ཆད་པ་ཡང་མཚམས་འབྱོར་ཏེ།འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་དེ་ལྟ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ཡང་རུང་། འོན་ཀྱང་སྤྱོད་ལམ་པ་ལ་སོགས་པས་འགྱུར་མོད་སྙམ་དུ་སེམས་ སུ་དོགས་ནས།འོན་ཏེ་སྤྱོད་ལམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྤྱོད་ལམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྩོགས་པ་སྨོས་པས་ནི། བཟོའི་གནས་དང་། སྤྲུལ་པའི་སེམས་བསྡུའོ། །ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ འགོག་པ་ལ་དམིགས་པས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ལམ་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་ཡང་རེག་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་ མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྟེ།ཅི་ཞེ་ན་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཚེ་མེད་པ་ཉིད་དེ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

如果对方说道：'在遮止彼过失之心后，立即显现不动等心，为何不显现？'作如是思维后，为了以经证成立而说'如是'等。'触几触'是指'现前'的同义语。其中，'不动'是第四禅定地。'无所有'是无所有处地。'无相'是由于想微细而离一切相，应知是有顶地。
又说'往昔业所引'等其他内容也是应当说的。'往昔业所引'是指'前世业所引'的同义语。'时节'是指时分。'先前所思'是指先前所计度。'于此有何道理'是指'完全没有'的同义语。
此说：异熟是自然生起，如何超越自性，为何不违背所思维的出定时节而随顺瑜伽师之心？为显示还有其他不合理之处，故说'且如何'等。此中也配合'为成就异熟心而得入定，但非极早'这一间隔语。
'缘灭'是指缘寂静等受等灭的同义语。'至有顶定心之究竟时'是指'入定究竟时'的同义语。'非极早'是指'非最初其他地心现前时'的同义语。
在断除受等而成为极大对立的阶段获得习气入定，而在随顺的阶段却从未有过，这怎么可能？为显示具有其他过失，故说'且为何'等。'为何'是指'此有何道理'的同义语。
'于此'是指欲界和色界。'又不相续'是指由往昔业力自然生起的相续断绝故。'异熟心相续'是指必定在其他心现前时虽断却相续，是'由灭定'的同义语。
若想：'纵使彼非异熟，然可由威仪等所成'，为断此疑，故说'若谓是威仪等'。'威仪等'中'等'字包含工巧处和变化心。
由缘寂静等受等灭而转为异相，故何有威仪等造作？又说'无触'等。'彼造作'是指威仪等造作，配合'何有'。'何有'是指彼时无有，是'于灭定现前时'的同义语。

།གཞན་ཡང་འདིའི་ཕྱིར་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་བརྒྱད་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མཐར་ གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུའོ།།རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དག་གོ། །དེ་དག་གི་ནང་ནས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་འབྱུང་སྟེ། འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་ འགོག་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ།རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་འདི་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྲིད་པའི་རྩེ་ མོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞུང་འདིས་ནི་རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་སྟོན་ཏེ།ཕྱིས་ནི་དེའི་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགལ་བ་བརྗོད་དོ། །སྟོབས་ཀྱི་དོན་ནི་རྟེན་ནས་ཀྱི་དོན་ དུ་རིག་པར་བྱའོ།།ཚུལ་འདི་གཉིས་ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་གིས་གྲུབ་བོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནི་འདིར་དོན་གཅིག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་ཉེ་བ་ནི་རྐྱེན་ནོ། ། རྒྱུ་ནི་བརྒྱུད་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་དགེ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་དགེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། དགེ་བ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ གསུངས་སོ།།འདིར་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཡང་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། མཚུངས་པར་ལྡན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཞི་བའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ ཀྱང་།དེའི་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་མོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སེམས་གཡེང་བར་རུང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་དམིགས་པ་ དང་།རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་གཡེང་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མཚན་མ་མེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ལུང་ དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམ་པ་བཞི་རྒྱ་ཆེར་མི་འཐད་དོ།།གལ་ཏེ་འདིར་གཞན་དག་འོན་ཏེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གཞན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་མོད་ཅེས་ཟེར་དུ་དོགས་ནས། གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་།སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་རྒྱ་ཆེར་བསལ་ནས། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་མཛད་དོ།། །། བམ་པོ་གསུམ་པ། འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། གཞན་དག་སློབ་དཔོན་ལ་ཞུ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སེམས་དང་བཅས་པར་མི་འཐད་ན། ཀྱེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་སེམས་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བརྗོད་དགོས སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིས་གདོན་མི་ཟ་བར་གཉེར་གསད་དགོས་སམ། ཅི་ན་གང་གིས་ན་དེ་སྐད་དུ་ཞུ་བར་བྱེད། འདི་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི། དེ་སེམས་དང་བཅས་པར་གསུངས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་ལུང་གི་ཚད་མས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་གྱི་ནའོ།

为了说明'此外这也不合理'，所以说'九次第等至'等。'九次第等至'是指：四禅定、四无色定和灭尽定，这九种就是次第等至。'八解脱'是指：有色观色等八种。其中也包括灭尽定，因为经中说'以身证得想受灭，圆满而住'。此外还说'依止有顶定'等其他内容。'有顶'等这段经文首先说明如何现证灭尽定的方法，之后则以'其所缘和行相是什么'等说明矛盾之处。'力'的含义应理解为'依止'的意思。
这两种方式如何以'如是'等经文成立。'无相界'是'灭尽定'的异名。因和缘在此应理解为同义。或者说近因是缘，因则还包括其他相续。'不作意'是指不入定。'如何非善'是说'唯是善'的意思。如果认为它唯是善，所以说'若是善'等。
此处也应加上'如何'。如果认为这也是所欲，所以说'若相应'等，这也同样适用。即使不是缘灭和寂静行相，但可能有其他所缘和行相，所以说'或者'等。'如何'是与'心可散乱'相连。无相心三摩地所住的所缘和行相是另外的。加行心之后会散乱。因此无相与加行相顺，所以与'二缘'相违，这是所要说明的。
如是首先广说四种无记不合理。如果有人担心此处他人会说'或者是其他无记'，所以说'正因这两种'等。'正因这两种'是指：因为说'九次第等至'和因为说'依止有顶定'的意思。如是广破他宗后，以'是故'等作结语。
卷三。以'若尔'等是他人向论师请教，即如果灭尽定不应有意识心，那么你也应该说明它如何有心。这是否一定要追究？为什么要这样请教呢？如果说论师并未说它有心，这是不对的，因为论师也是依据经教量而承许的，因为说'识不离身'。因此这是有原因的。

།ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་འདོད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བུར་སེམས་དང་བཅས་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །འདིས་ནི་སློབ་དཔོན་བཞེད་པའི་ ཕྱོགས་སྟོན་ཏོ།།ཁ་ཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་སེམས་པ་དེ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་ནི་གཞན་དག་གོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ནོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསྐྱེད་ནུས་པའོ། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།མའི་རུམ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཁུ་བ་དང་། ཁྲག་བརྡོས་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མྱོས་པ་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལ་སོགས་པར་རོ། །བར་ཆད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི།རྣམ་པར་ཆད་པ་མེད་པར་སྦྱར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ མཐར་ཕྱིན་པ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཟད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པའི་ སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེའོ།།མི་འཆད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འབྲལ་ཞིང་མི་འགག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཐད་པས་སོ། །སེམས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་གཞན་དག་ནི་མི་འཇུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཚོགས་རྣམས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཇུག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་ས་བོན་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ སོགས་པའི་ནུས་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གིས་ས་བོན་ཉམས་པར་བྱས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འགོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་སེམས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གིས་ན་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དུས་ཇི་ སྲིད་ཅིག་ཏུ་ཉམས་ཤེ་ན།དེའི་ཕྱིར། དུས་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆད་པས་སོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སེམས་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་དེའི་གནས་སྐབས་སེམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཞེས་གཞན་ གྱིས་གླན་ཀ་འབྱུང་དུ་དོགས་ནས།སེམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཅིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ནི་རེ་ཞིག་གཅིག་ཡིན་ཏེའོ། །དེའི་ས་བོན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་རྣམས་སོ། །བསྩགས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་བསྩགས་པ་སྟེ།ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ན་བསྩགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ནི་གཞན་ཡིན་ཏེའོ། །སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གིས་སྣ་ཚོགས་པ་ ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་རྣམས་ཐ་དད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ པ་དེ་དག་གི་ནང་གི་བྱེ་བྲག་སྟེ།རྨ་བྱའི་མགྲིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ན། སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རེ་ཞིག་སེམས་ཁོ་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཟད་དོ། །ད་ནི་སེམས་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། ། དཔེ་ནི་གོ་བར་སླའོ།

就像有些经部师所承许的那样，这是指'如是具有心'的剩余部分。这表明了论师所承许的观点。'有些'是指第一种差别分别法门中思维的那些，这是其词义。有些经部师如何等说等，是其他人说的。所说的异熟识等，是论师所说的。
'异熟识'是指异熟所说的识。'具一切种子'是指能生善等诸法。'从结生开始'是指在母胎中结生时精血凝结处的异熟识入胎开始的意思。'于彼彼生'是指于人等。'无间断'是指相续不断。'由异熟因差别而有差别'是指由善等差别而有差别等的意思。
'乃至涅槃'是指到达涅槃边际，即涅槃尽的意思。'相续流转'是指相续。'彼'是指刚说的异熟等体性的识，如是彼的意思。'尔时'是指入灭尽定时。'不断'是指不离不灭的意思。'是故'是指识不应理故。'有心'是指有识。
'其余六识聚不行'是指除异熟识外的诸识聚。为何不行？为此说'由彼诸识种子损故'，即眼识等功能损坏故。由何损坏种子？为此说'由灭'等。'入心'应知是加行心，由此现证彼。
损坏多长时间？为此说'暂时'。'是故'是指眼识等断绝故。那么，识心存在时，如何说其状态是无心呢？因担心他人会如此质疑，故说'心有二种'等。'一者'是指此是其一。'彼种子'是指眼识等种子。
'积集'是指遍积集，依词源学，因积集故是心。'二者'是指此是另一。'种种'是指各种各样的意思。由何种种？为此说'彼所缘'等。其中所缘差别是色等。相差别是即彼等色等的青等。差别差别是青等中的内部差别，如孔雀颈等。
依此道理，因种种故是心。这仅是对心的分别而已。现在以'第二心'等作答。譬喻易懂。

།གལ་ཏེ་དུས་རེ་ཞིག་ས་བོན་ཉམས་པའི་ཕྱིར། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་ན། ཕྱིས་རྣལ་འབྱོར་པ་ལངས་པ་ན་ཡང་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་སྙམ་དུ་གཞན་དེ་ལྟར་སེམས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས། ས་བོན་ཉམས པའི་གནས་སྐབས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།།ཞན་པ་དང་། ཆེས་ཞན་པ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞན་པ་དང་། ཆེས་ཞན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཞན་པའི་རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཆུ་ཚན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འབྲི་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲ་ནི་ཆུ་ཚན་འབྲི་བའི་ཚུལ་དང་། མདའ་འཕངས་པའི་ཤུགས་འབྲི་བའི་ཚུལ་དུ་ཞེས་རེ་རེ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཚན་དང་། མདའ་འཕངས་པའི་ཤུགས་ཞན་པ་དང་། ཆེས་ཞན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཞན་པའི་རིམ་པས་ འབྲི་བ་ལྟར་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞན་པ་དང་། ཆེས་ཞན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཞན་པའི་རིམ་པས་སོ། །ལྡང་བའི་དུས་འཕངས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ན། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་ དོ།།འཕངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་དུས་འདི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་གནས་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་ཀྱི་ཤུགས་སོ། །དེའི་མཐར་ནི་རྫོགས་པ་སྟེ་དེར་ཐུག་ཅིང་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐད་ ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལའོ། །འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུའི་སྐད་ཅིག་དང་མི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཇུག་པ་རྙེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇུག་པ་རྙེད་པ་ནི་གང་གིས་ཡོངས་སུ་ བརྟས་པ་དེ་ནི་འཇུག་པ་རྙེད་པ་སྟེ་དེས་སོ།།དེ་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་རྐྱེན་དག་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པ་ མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་དང་པོའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་སེམས་པའི་མདོ་སྡེ་པ་དེ་དག་གི་སེམས་དང་བཅས་པར་འདོད་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲུབས་ནས། དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅི་ཞེ་ན། བསྒོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །ས་བོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཁོང་ན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ལ་ས་བོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཁོང་ན་ཡོད་ཅིང་ལུས་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གིས་དེ་ལ་བསྒོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའིའོ།།ཆོས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་བསྒོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ས་བོན་བརྟས་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ས་བོན་གསོ་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་གྱི། སྔོན་མེད་པ་སྐྱེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་རོ། །སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། །བག་ ཆགས་འཇུག་པ་རྙེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བག་ཆགས་བརྟས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནས་བརྟན་རྟ་སྐད་ཀྱིས། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ སྟེ།འདིས་ནི་སྐྱེས་བུ་ཚད་མས་བཤད་པར་སྟོན་ཏོ། །སེམས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་དེ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

如果有时因种子损坏，眼识等不生起，后来瑜伽师起身时，其识如何生起，想到他人如此思维，因此广说'种子损坏的阶段'等。
'微弱、更微弱'等词，是指微弱、更微弱、极其微弱的次第之意。
如何呢？为此说'温水'等。以减弱的方式，声音是以温水减弱的方式，箭射出的力量减弱的方式，应当各自配合。如同温水和箭射出的力量微弱、更微弱、极其微弱的次第减弱一样，这也是如此之意。
'由此'是指微弱、更微弱、极其微弱的次第。
'到起身时射出的终点'，这是对那个阶段的特殊说明。
'射出'是指瑜伽师心中想'我要在这段时间内入定安住'的心力。'其终点'是指完成，到达并抵达那里，称为如此之意。
'在每一刹那'是指在每个刹那。
'从变化的差别'是指从与因的刹那不相符的特征，产生不同果的意思。
'由获得趣入'中，获得趣入是指由何者增长，那就是获得趣入，由此。
这是什么呢？为此说'种子'。
'如同缘'是指随顺何种缘之意。
'其他'是指除意识外的眼识等。
如此广泛成立了那些思维最初差别分别法门的经部师们具有心的主张后，为了显示那异熟识自身的安立，广说'异熟识'等。
什么是异熟识？应当与'熏习'这个词配合。'内含各种种子'这是显示其本性，即具有内含各种种子和身体者，称为如此之意。
由什么对其熏习呢？为此说'其他识'等。
'与其他识俱生'是指与眼识等同时生起。
'其他法'是指清净和贪欲等。
如何熏习呢？为此说'通过增长种子'，是指通过滋养种子，而不是产生前所未有的，如前所说之意。
'如理'是指如所可能。
'随力'是指随顺能力。
'若习气获得趣入'是指习气增长之意。
'依据这个'是指上座马鸣依据那异熟识本身，说偈颂之意。这表明是由量士夫所说。
'此心'应当了知是指那个心。

།ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ས་བོན་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ས་ བོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིས་ཀྱང་བསྩགས་པའི་ཕྱིར་ན། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། བག་ཆགས་བསྩགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ཡང་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་ པའོ།།དེ་དང་དེའི་ས་བོན་བརྟས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་དེ་དང་དེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞུགས་པའོ། །བརྟས་པ་ནི་གསོས་པའོ། །འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་བརྟས་པར་འགྱུར་ ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། སེམས་ལ་རང་རྐྱེན་བྱུང་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ལ་དད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ཀུན་ཏུ་བྱུང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བརྟས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བརྟས་ནའོ། །རིམ་གྱིས་འཇུག་ པ་རྙེད་ན་དུས་སུ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་འགྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གིས་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་རྙེད་ན་འབྲས་བུ་ཡང་འབྱིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཞན་ནའོ། །ཅི་འདྲ་བར་འགྲུབ་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། མ་དུ་ལུང་གའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེའི་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་དུ་ལུང་གའི་ནང་གི་ཤ་ལའོ། །ཅི་ཞེ་ན། ཚོན་དེའི་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་རྙེད་ནས་དུས་སུ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་འགྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ། །ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །ད་ནི་དེ་ཡང་ཡང་སྲིད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་རྣམས་བསྟན་ཏོ། །ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་རང་གིར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་ལེན་པར་བྱེད་པས་ན་ལེན་པའོ། །དེ་ནི་ལེན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རྣམ་པར ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།།གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ཀུན་གཞི་སྟེ། ཚིག་བསྡུ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་ སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྣམ་པར་སྨིན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ། འདིར་ཡང་ཚིག་བསྡུ་བ་ནི་སྔ་མ་ཁོ་ན་དང་འདྲའོ། །ལུང་གིས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ནས། ད་ནི་རིགས་པས་ཀྱང་དེ་འགྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་ཡང་མི་འདོད་ ན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་གཏོང་བར་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བར་འདུག་པའོ། །ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན། འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཉི་ཚེ་ལ་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་ལུས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་མ་ཤིའི་བར་དུ་རུལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའམ། ཁྱབ་པར་འདུག་ན། དེ་ལྟ་ན་ཟིན་པ་ཡིན་ན། རྣམ་པར སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ལ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པ་ཡང་མི་སྲིད་དོ།།དེ་བས་ན་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཤི་བའི་རོ་བཞིན་དུ་རུལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་གང་གི་དབང་གིས་འདྲུལ་བར་མི་འགྱུར་ བ་དེ་བས་ན།གདོན་མི་ཟ་བར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཡོད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

具有什么样的特点呢？为此说'具有无边种子'，意思是与无量善等诸法的种子相连。
由于这也是积集的缘故，所以说'心'，意思是因为积集习气。
'相续而转'是说它也随相续而转。
'彼彼种子增长'是说，从无始以来就具有能生起彼彼诸法之因的习气，也就是种子。增长即是滋养。'转'的意思是运行。
什么情况下会增长呢？为此说'心中若生自缘'，意思是心中若生起信心、贪欲等诸缘。
'彼增长'是说异熟识得到滋养。
'若得次第生起则能适时结果'是说，若异熟识能够次第生起则能产生果报，称之为适时。'适时'是指在其他时候。
如何成就呢？为此说'如摩突伦迦'等。'其肉'是指摩突伦迦内的肉。怎么说呢？配合'其染色次第生起则能适时结果'来理解。
'世尊亦'等是说，世尊也是在说明这个异熟识。
'执取识'等偈颂的含义仅是表达方式而已。
现在'彼亦轮回'等是说明执取识的异名。
'因执取身故'是说因为将身体据为己有。
'称为执取识'是说因为它能执取所以称为执取。它既是执取又是识，所以称为执取识。
'因为是所依故'是说因为是所依处。
'阿赖耶识'是说，此处能摄持一切法故称为阿赖耶，词义结合如前。
'异熟识'是说，由异熟所成熟，此处词义结合也与前相同。
以经证成立异熟识之后，现在为了以理证也成立它，所以说'若不许彼者'等。
'其他诸识'是指眼识等。
'不舍而住'是说未完全舍弃而住。
遍及什么呢？配合'住'字，因为只住于眼等根。
这是说，由于身体为识所执持，所以在未死之前不会腐烂。如果相续不断的识或遍满而住的识存在，那么就是被执持。然而，除了异熟识之外的其他诸识是不可能有上述情况的。
因此，若离开了它，应该像死尸一样腐烂，但事实并非如此。所以，由于什么力量使其不腐烂，因此必须承认有另一种识的存在。

།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལས་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་དང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྣམ་བུ་ལས་ཆུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མི་ འབྱུང་བ་བུམ་པས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ།དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འབྲས་བུ་ལུས་མི་འདྲུལ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་བ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཐ་དད་པ་ནི་དེ་ལས་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་ པ་ཡིན་པས།རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་མི་འདོད་ན་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་བ་གང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་གཞན་འདི་ཡང་བརྗོད་དགོས་སོ། །གང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ལ་རྣམ་པར་གནས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་གཉེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བག་ལ་ཉལ་གྱི་གཉེན་པོ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སོ། །རེ་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་མི་སྲིད་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་འདུས་ལ། དེ་ ཡང་བག་ལ་ཉལ་གྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བག་ལ་ཉལ་གང་ལ་གནས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་དག་དེ་ནི་གཉེན་པོའི་སེམས་ལ་གནས་པ་ཉིད་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་སུ་དོགས་ནས། དེའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདི་སྐད་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ནི་བག་ཆགས་དཔྱིས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ན་གང་གིས་ན་གཞིར་འགྱུར་བར་དེ་དེ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་གང་གཞོམ་པར་བརྩོན་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་ པར་བྱེད་པ་ནི་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་དང་། མེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡང་བག་ཆགས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་ པ་སྟེ།འདི་ལྟར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། འཇོམས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ། གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བ་ཡིན་ལ། འཇོམས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་འགལ་བ་འཇོམས་པར་ བྱེད་པ་ཉིད་དམིགས་ན།འཇོམས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལྡོག་གོ། །དེ་ལོག་ན་དེས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞིར་གྱུར་པ་གཞན་ཞིག་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ དེ་ནི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ས་བོན་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཡོད་ན་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནི་དེ་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་པས། རང་ བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།གཞན་ཡང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་དག་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། དགེ་བ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་སྐད་དུ་གཟུགས་མེད་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བས་གཟུགས་དང་།དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལུས་སོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་མེད་པས། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྫས་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་འགྲོ་བ་ནི་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་མི་འདོད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འགྲོ་བ་གདགས་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཞིག་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

关联是指某物从某处不生果而成就者，即是与彼相异，譬如从毛毯不能生起盛水等果而由瓶子成就，
同样，从其他识不生起身体不腐烂等果，也由识来成就。相异是仅由不生果而成就而存在，故为自性因。
若不承认此义，则应说'烦恼随眠住于何处'等其他这些话。'住于何处'是指识住于何处的意思。
'由彼对治'是指由对治随眠的圣道。暂时五识身因向外散乱，彼时不存在，故唯意识相应，彼亦成为随眠的对治。
因此意为'断除随眠所住之处'。如果其他人怀疑认为是断除住于对治心本身，所以说'若'等。
此说明圣道为了根除习气而入，怎么会成为其所依而与之相顺呢？某者若致力于摧毁某物，彼即不应对其有所助益。
关联是指某者摧毁某物者，即非能生彼，譬如水与火，圣道也是摧毁习气者，是能遍相违所缘。
如是，摧毁者与非摧毁者二者互相排除，以住立相而相违，由非摧毁者遍及能生性，故见与彼相违的摧毁性时，非摧毁性即遮遣。
彼遮遣时，为彼所遍的能生性亦当遮遣。因此必须承许另有识为所依。
关联是指某物若有则生起者即是前行，譬如有种子则生芽，若有其他识亦生烦恼习气。
彼前行仅与有则生起相关故，唯由彼有而有，故为自性因。
复次说'生于无色界'等，对于有染污、善、无漏心相续者说此语。
此说无色界离色贪故，色及其识不可得故，唯有意识。彼若为染污等性时，无异熟性故无异熟事。
因此众生亦将成为不具非异熟。此亦不许，故必须承许另有识为安立异熟众生之因，此为所说。

།འདིར་ཡང་གང་ཞིག་གང་ཡོད་ན། འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྦྱོར་བ་བཤད་མ་ཐག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རིག་པར་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར་གཟུགས་མེད་པ་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འགྲོ་བར་གདགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཡོད་ན་འབྱུང་ངོ་། །སྐྱོན་འདི་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་ལ་ཡོད་དེ། དེ་དག་ནི་འགྲོ་བ་དག་ནི་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཉིད་ ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ།།གཞན་ཡང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་འདི་ཡང་བརྗོད་དགོས་སོ། །དོན་ནི་འདི་སྐད་དུ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་མེད་པ་ན་ནི་གལ་ཏེ་ཞིག་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྲང་ན། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་དེ་ན་ནི་ལན་ ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན།དེ་ཡང་མི་སྲིད་པས་འགྲོ་བ་ཆད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་འདོད་དེ་དེ་བས་ན་འདིར་ཡང་སྦྱོར་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྐྱོན་འདི་ནི་སྤྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་དེ་ཁས་མི་ལེན་པར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དོ།།འདིར་གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་དག་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཁས་མི་ལེན་པ་དེ་ལ་སྐྱོན་འདི་ཡོད་ཀྱི་གང་ཞིག་རིགས་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལ་ནི་ཐལ་བ་འདིར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་ན།དེའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་གྱི་གླགས་བཟློག་པའི་ཕྱིར། རིགས་མཐུན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རིགས་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་སྤྲོ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་པས་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་མཛད་དོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡེ་པ་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྲུབ་པར་སྟོན་པའོ། །བཙུན པ་གོས་དམར་སྡེ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་གནས་བརྟན་པ་རྣམས་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒྲས་ཐ་སྙད་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་འཕགས་པ་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པ་རྣམས་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་སྡེ་པ་དག་ལས་རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒྲས་ཐ་སྙད་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །འོ་ན་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། སློབ་དཔོན་ལ་གཞན་དག་རྒོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་མ་ གཏོགས་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཞིག་ཡོད་ན།དེའི་དམིགས་པ་ཅི་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཅི་ཡིན་པ་བརྗོད་དགོས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པ་མེད་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་མ་ཆད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། སློབ་དཔོན་ལ་ ལན་འདེབས་པར་མཛད་པ་སྟེ།གང་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་གསལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཆོད་པ་དག་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡང་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་འདྲ་བ་མི་སྲིད་པོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་བ་མི་ གསལ་བ་ནི།གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཁས་བླངས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་གཞན་དག་དང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཙུན་པ་དབྱིག་བཤེས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁས་མི་ལེན་པར་སྨྲ་བ་དག་གོ། །མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་ཡང་བརྩད་པར་བྱ་བ་འདི་མཚུངས་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

在此处，若有某物存在，则应当了知所说的'生起'等结合之义，即如前所述。比如，在无色界中，异熟果报的趣处安立，是依其他识的存在而生起。
这个过失也存在于说一切有部，他们主张诸趣是无覆无记性。
此外还需说明'有顶'等其他内容。意思是说：除有顶外，在无色界中，若有坏灭，非异熟果报也应成为趣处。然而在有顶中，一来果者灭尽诸漏时，现前无所有处的无漏心，这种情况也是不可能的，否则就会成为趣处断灭。这是不应理的，因此此处也如前面的结合。
这个过失普遍存在于一切不承认彼识者。
此处若说一切有部论师反驳说：'对于除心心所外不承认其他不相应法者，才有此过失；若承认有同类等不相应法者，则不会有此过失。'为了遮止对方的漏洞，故说'同类等'等言。由于同类等的不可能性已在《俱舍论》中广说，此处不再赘述。
'是故'等是在以理广泛成立后作结论。'即此'等是说明其他部派中也广为人知的异熟识的成立。
'尊者红衣部等'是指圣上座部，他们以有支识的名称来表述阿赖耶识。'其他说是根本识'是指圣大众部，他们也在自部中以根本识的名称来表述。
'若尔，其'等是他人对论师的质难：若除眼识等外另有阿赖耶识，则应说明其所缘及行相是什么，因为没有无所缘、无行相的识。
'所缘及行相未断'是论师的回答：由于一切时中都是异熟自性一味，且是由比量所知，故其所缘及行相虽不明显、不决定，但确实存在。
'云何既是识又与彼相似'是他人说明此类识不可能存在。
'彼于灭尽定等'等是说明不明显运行的识也为他人所承认。
'与余说有识者亦'是指尊者胜友等不承认阿赖耶识者。'同'是说与彼等的诤论也相同。

།འོ་ན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་ནི་གཞན་ཏེ། གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཞིག་ཡོད་ན། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་གང་དུ་གཏོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དོན་གྱིས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྟོགས་པ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །དོན་གྱིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤུགས་ ཀྱིས་ན།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དངོས་སུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པར་གསུངས་པ་ནི་མེད་པས་སོ། །འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་དག་ལུང་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཀུན་ གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཞིག་ཡོད་ན།མདོ་འདི་གཉི་ག་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་དག་གོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་མི་འགལ་བར་སྟོན་པར་མཛད་པའོ། །འདི་ལ་དགོངས་པ་ གང་ཡིན་ཞེ་ན།ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གཞན་ཏེ། སེམས་པ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་ཆེད་ཆེ་བ་ནི་དགོངས་པ་ཡིན་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་བསྟན་པ་འདི་ལ་གོ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི།སློབ་དཔོན་དགོངས་པ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྟོག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གཞན་ནོ། །དེའི་རྣམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཏེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རང་བཞིན་གཅིག་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ ཇི་སྲིད་པར་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དེ།དེས་ན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་རྣམས། གལ་ཏེ་ན་བདག་ཏུ་ཡང་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ། །རེ་ཞིག་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་གཅིག་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དགོངས་པ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་རྟེན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞིག་གོ། །ཅི་ཞེ་ན། རགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་རགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རྟེན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། །དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གང་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལའོ། ། ཅི་ཞེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་དང མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེའི་ས་བོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ས་བོན་ནི་དེའི་ས་བོན་ནོ། །དེ་ནི་དེའི་ས་བོན་ཡང་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་པས་དེའི་ས་བོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་དེ་ས་བོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ བསྟན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ནི་རགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རག་ལས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བསྟན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ལ་སྦྱོར་རོ།།འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་བསྟན་པའི་མདོར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་རིག་པར་བྱའོ།

那么，说'如此'等词的是他人。如果除了眼识等之外另有阿赖耶识的话，由于一切有漏法都摄于取蕴，那么它属于色等哪一取蕴呢？这是语义。
实际上它属于识取蕴，这是论师所显示的见解。'实际上'的意思是，由于阿赖耶识本质上是识的缘故，以含义而言，它属于识取蕴，而不是从文字上，因为没有直接说阿赖耶识属于取蕴。
'那么'等词是他人指出与经典相违，意思是如果另有阿赖耶识的话，就与这两部经中所说的'六识聚'相违。
'是密意'等词是论师显示不相违。当问及'此中密意是什么'时，是他人说：思是趣入造作后有，因此如此说有重大意图是密意的话，那么宣说六识聚有何必要？这是语义。
'首先世尊'等词是论师显示密意。'为何如此理解'是他人所说。
论师说'其行相'等词，由于阿赖耶识是异熟单一自性，所以在轮回期间不会改变。因此由于极其微细，不了解其本质的人们甚至会执著为我。首先，这是经中所说的一种密意。
为了显示另一密意，说'某识所依'等词，是指某识。是什么呢？是粗识。怎样是粗识呢？为此说'所依'等词。其中所依是眼等。所缘等前已说明。'于某'是指识。是什么呢？是建立杂染和清净。
如何建立呢？为此说'由与烦恼及其对治相应'，意思是由于与贪等烦恼相应，以及与烦恼对治相应。
'果'是指作用。'由何'是指眼识等。是什么呢？是推度。所推度的是什么呢？为此说'其种子'等词。眼识等的种子是其种子。既是其种子又是识，所以是其种子识。推度它就是推度种子识。
'此中唯说识'这句话是依赖于前述粗识等一切所说，'此中'是指宣说六识聚的经中。'识'应知是指转识。

།རྒྱུའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན། བསྟན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། རྒྱུའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།རགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟེན་དང་། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར། རགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་ བྱང་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་མེད་ལ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དེས།ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩིས་མགོས་བསྒྲེ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་བསྟན་པར་ལན་གདབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མདོ་ རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ཡང་ལན་བཏབ་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འབྱོར་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསལ་བར་སྣང་བར་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་གྱི། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ ཡང་རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་གཞི་ནི་ནུབ་པའི་ཕྱིར་ལ། གསུང་རབ་ཀྱང་དེང་སང་རྣམ་པ་དུ་མར་འཐོར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། དེང་སང་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲུབས་ སོ།།དེའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་དམིགས་པའི་མདོ་སྡེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྷངས་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་བོར་རོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་དག་ཕྱིར་རྒོལ་བར་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཀུན་ གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བས་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ།གང་གི་ཚེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ། དེ་དང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་པས། ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཅི་ཉེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྐྱོན་མ་གཟིགས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། ཕ་རོལ་པོ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ཐ་དད་པས་བྱས་པ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་ ལུས་གཅིག་ལ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན།སེམས་ཅན་གཉིས་སུ་གདགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་སླའོ། །དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཐལ་བའི་ལན་ འདེབས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་དང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། ། ཡོངས་སུ་བསྒོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དམ། ཡོངས་སུ་བསྒོ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

如果问到'为什么说不是因识'，应当与'所说'相连。阿赖耶识因为是转识的因，所以是因识。如果问为什么，因此说'因为与彼相反'，即因为与粗重等相反。也就是说，因为依处、所缘、行相和差别都不间断，所以不是粗重。又因为与烦恼及其对治相应，所以没有建立染污和清净，其果也不能推测某些种子识。
'以此'是总结语，意思是如同回答识蕴的教说那样，缘起经分别教说的回答也是相同的。'如理'是指随顺，只说明显现的识的体验，而不是通过推理来理解阿赖耶识。
又说'从解释道理'等，从解释道理来说，由于正集之基已隐没，而且经典如今也散落各处等，广泛论证如今一切经典都不显现。
因此'从诸经'是指从所见到的诸经的意思。'明显'是指显现。'若尔'等是他人的反驳。'其他'是指眼等诸识。
阿赖耶识因为相续不断而恒时存在，当眼识等其他识也被认知时，与阿赖耶识同时存在，就会同时有两个识的相续，这是其含义。
'若尔有何过失'是说论师未见过失而说。'二识相续'等是对方指出过失，即如果有情的安立是由识相续的差别所作，那么若承认一个身体也有两种识相续，就会导致安立为两个有情的过失。
'譬如'等比喻容易理解。'不会如此'等是论师对这个过失的回答。
'此二'是指阿赖耶识和转识二者。'因为以因果事相无别而转'是指以因果事相无别而转的自性，即因果事相无别而转。其本质就是因果事相无别而转，所以如此。
又说'异熟'等，'另一者'是指转识。'因为熏习'是指因为熏习。'此法性亦无'是指刚才所说的因果无别法性或熏习法性都不存在，这是其含义。

།འགའ་ཞིག་ལ ས་བོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་ཡང་མི་སྲིད་པར་སྟོན་ཏོ།།ས་བོན་དང་། ས་བོན་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ས་བོན་ནི་རྒྱུའོ། །ས་བོན་ཅན་ནི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཏེ། འདི་ལ་ས་བོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ུཏྤལའི་རྩ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྲིད་པར་སྟོན་པར་མཛད་ པའོ།།སྲིད་པར་བསྒྲུབས་ནས། ད་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླངས་པར་བསྒྲུབ་པར་མཛད་དོ། །གལ་ཏེ་མ་མཐོང་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ གཞན་ཡོད་པར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གང་ཞིག་གིས་ལུས་ཟིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། གཞན་མི་འདོད་པར་གླེང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ ལོགས་ཤིག་ན་དེ་དག་གི་རྟེན་ཉིད་དུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པར་རྟོག་ན།འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནང་ན་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བདག་ཀྱང་། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བར་མི་བརྟག་སྟེ། བདག་དང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལོགས་ཤིག་ ན་ཡོད་པར་ནི་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཅི་འདྲ་བར་འདོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཐ་དད་པར་མཛད་ནས་ལན་འདེབས་པར་མཛད་དོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་རྫས་སོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུན་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྐྱེན་གྱིས་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་གཞན་དུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་དེ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་རྫས་དེ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །དེ་བས་ ན་དེ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་གྲུབ་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པའོ། །གཏན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་རྐྱེན་གྱིས་འགྱུར་བ་དང་བྲལ་བར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་རྫས་ལའོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །འདི་སྐད་དུ་ལན་ཅིག་ལྷ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དེ་ལ་རག་ཅི་ཞིག་ལུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བདག་གི་རིམ་དང་། ཅིག་ཅར་གཉིས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མེད་པ་བཞིན དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་ཁས་བླངས་ནས་གལ་ཏེ་དེ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་བག་ཆགས་བསྒོ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བག་ ཆགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བསྒོ་བར་བྱེད་པས་བསྒོ་བར་བྱ་བའི་རྫས་ལ་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ན། བདག་གི་རྫས་ལ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་བག་ཆགས་ མི་སྲིད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་བག་ཆགས་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་སོ།།སྔོན་མྱོང་བ་དང་། ཤེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མྱོང་བ་དང་། ཤེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མྱོང་བ་དང་། ཤེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ།

有些人以'种子'等词说明其他也不可能。关于'种子'和'有种子'，其中种子是因。有种子是果的差别，因为此中有种子的缘故。以'乌巴拉根'等词，是阿阇黎显示可能性。
证成可能性后，现在以'假如'等词证成必须承许阿赖耶识。'即使未见亦可'是指稻谷等。'若不如是承许'是指有其他阿赖耶识。'如前所说过失'是指'由其他何者执持身'等。
'那么为何我'等词，是说明他人不承许，即若认为眼识等之外另有作为彼等所依的阿赖耶识，那么为何不观察内在作者我也可作为彼等所依，因为我与阿赖耶识同样是在眼识等之外存在之义。
'如何承许'等词，是阿阇黎作不同观察后作答。'彼'是指我体。'如同阿赖耶识'是指，如此阿赖耶识是相续而住，因为从一刹那转入另一刹那。也是因缘所变，因为由彼等产生他法。
'彼与彼有何差别'是说若我体如是，则与阿赖耶识无差别。因此，彼即是阿赖耶识，即成立已成。'若是一'是指无分。'若说永不变'是指若承许永远离开因缘所变之义。
'于彼'是指于我体。'由识等'等词包含贪等。此说'诸识于彼有何所依'等词，应成立我的次第与同时二者作用皆离故，如无事般无有。然而承许后说，若彼无变异，如何能成就如是识等熏习。
为何不能成就？为此说'熏习'等。熏习的自性是这样的：即能熏于所熏事物生起功能差别，而我体无变异故彼亦不可能之义。
假使熏习不可能又如何？为此说'若无遍变差别'等。'若无遍变差别'是指若无上上功能差别之义。'无彼熏习'是指识等熏习。'于先所经验、了知及贪等'是指经验、了知及贪等。

།དེ་དག་ནི་སྔོན་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྔོན་ཡང་ཡིན་ལ། མྱོང་བ་ དང་།ཤེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་པས། སྔོན་མྱོང་བ་དང་། ཤེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར། སྔོན་བྱུང་བའི་མྱོང་བ་དང་། ཤེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་སྟེ། མྱོང་བ་ནི་འདིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ མྱོང་བའོ།།ཤེས་པ་ནི་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གོམས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲིས་པའིའོ། །དྲན་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །གཞན་ཡང་བདག་སེམས་མེད་པའི་གནས་ སྐབས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསུངས་སོ།།གང་དག་བདག་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་བདག་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བདག་ཁས་བླངས་ནས་སྐྱོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ མི་བཟོད་པར་བསྟན་པ་ནི།རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཅི་ཞིག་དེ་ལ་རག་ལུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རག་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་རག་ལས་པ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གཉིས་ཏེ། རིམ་གྱི་དེ་ལ་བདག་རག་ལུས་པའི་དངོས་པོ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་དམ་ཅིག་ཅར་ ཡིན་གྲང་ན།དེ་ལ་ཅིག་ཅར་བྱ་བ་མི་བྱེད་པར་ནི་གསལ་བ་ཉིད་དེ། ཅིག་ཅར་དེ་ལ་རག་ལུས་པའི་འབྲས་བུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་རིམ་གྱིས་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ལ་རག་ལས་པ་ཡང་སྐྱེ་བའམ། ཡང་ན་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ཞེས་བརྟགས་པ་ལ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས།རིམ་གྱིས་བྱེད་པ་དགག་པར་མཛད་དེ། རྒྱུ་དེ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་དག་རྒྱུ་ནི་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་སོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ དག་ལས་སོ།།གཞན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལའོ། །དེ་སྐྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེད་པའིའོ། །ནུས་པ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་སྐད་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ནི་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། བདག་ནི་གང་གིས་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཕན་འདོགས་པར་མི་ལྟོས་ཏེ།བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་ལས་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་དེ་དག་ཁོ་ནའི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། བདག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་མི་འཐད་དོ། །ད་ནི་གནས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འོན་ཏེ་འདུག་པ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་འདུག་པ་དང་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་ནས་མི་གནས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྟུང་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྕི་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདུག་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དེ་ དག་ལ་འདུག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མེད་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ།

这些是因为过去已经发生所以是过去的，也是经验、认知和贪著等，所以是过去的经验、认知和贪著等。因此，对于那些过去发生的经验、认知和贪著等，这里的经验是指对蓝色等的经验。认知是指确定的认知等。'熟悉的'是指习惯的。'忆念、认知和贪著等'是指与过去的经验等按顺序相应。
另外也说到'成为无心的状态'等。对于那些认为唯独从自我产生的人们，因此说到'然而自我没有差别'。如此首先承认自我后显示过失。
现在显示由于缺乏作用能力而不能接受其存在：说到'诸识何须依赖于它'等。'依赖于它'是指依赖于自我的意思。这里有两种考察：是依次还是同时对依赖自我的事物起作用。
其中同时不起作用是明显的，因为看不到同时依赖它的果。然而应该说明依次起作用，对于考察'依赖自我是生起还是安住'，'如果是生起的话'等是首先就生起方面而言否定依次作用，意思是因不缺少的话就不应该依次生起。
其他人说因不是完全具足，如此那个自我为了生起后后诸识需要依赖其他俱有因。因此说到'如果俱有因'等。如果由于依赖其他俱有因，意思是说是依次生起。'从那些'是指从诸俱有缘。'于其他'是指于自我。'产生它的'是指产生其他识的。'如何了知有能力'意思是不能了知。
这是说对于有益处才应该依赖，而自我由于不依赖俱有因的任何益处而依次生起，因为不是所生法。因此如果后后诸识从那些俱有因生起的话，就唯是它们的能力，而不是自我的能力，这是所显示的。如此首先生起方面不合理。
现在就安住方面而言，说到'或者是安住'等。安住是指诸识安住和住留的意思。'依赖于它'是指依赖于自我。'生已不住'是指生起即灭。'于非坠落者'是指由于不重故，意思是非坠落性者。'有何安住'意思是对那样本性的诸法没有安住。'因此'等是证成无后作结论。

།སྦྱོར་བ་ནི་གང་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། བདག་ཀྱང་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ལོག་ན། དེས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རིགས་པས་མེད་པར་བསྒྲུབས་ནས་ལུང་གིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་ན་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བདག་ཡོད་པར་རྟོགས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གྱི་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་དང་། རིག་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རང་དབང་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་བསལ་ཏེ། རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་བསྒྲུབས་ནས། དེས་ན་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་མི་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པས་ནི་གཞན་དག་མདོ་དང་འགལ་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ངེད་ཟེར་བ་དེ་ལྟར་རོ། །ལས་དག་ནི་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་མདོའི་ཚིག་འདི་ཅི་དེ་གསལ་བར་ནུས་སམ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་ནུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ལན་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གཞན་དག་གོ། །འདིར་ལས་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་རེ་ཞིག་བསྟན་པ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཉིད་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་ཕྱིས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ དེ་ལྟ་བུར་དགོངས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྒྲས་ཅི་ཞིག་གསུངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལས་ཅི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་གསུངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དོན་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་སྒྲའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དྲི་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གང་གིས་ན་དེ་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཚན་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ལས་གཉིས་ ལ་ཡང་རྩིས་མགོས་བསྒྲེ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་དག་འདི་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་འདི་ཡང་བརྗོད་དགོས་སོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ནི་འདིར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ད་ནི་རེ་ཞིག་བསྟན་ པ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དྲི་བ་རེ་རེའི་ལན་གདབ་པར་མཛད་དོ།།ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་དག་སྤོང་བ་རྣམས་སོ། །ལས་གསུམ་དག་གིས་བསྡུས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུ་ བ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་རྣམས་དང་། དེ་སྤོང་བ་རྣམས་སོ། །ངག་གི་ལས་ཀྱིས་ནི་བཞི་སྟེ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་ པ་རྣམས་དང་།དེ་སྤོང་བ་རྣམས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ནི་གསུམ་སྟེ། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་དང་། དེ་སྤོང་བ་རྣམས་བསྡུས་སོ།

论证是：凡是离开有作用功能的即是无，譬如无实法一样，我也是离开有作用功能，这是能遍不可得，因为有性必定遍于有作用功能。因此，当有作用功能消失时，被它所遍的有性也随之消失。如此以理证成立无我后，为了以教证也成立，故说'一切法'等。'如是'是指若了知内在有作者我的意思。'因此'等是总结。'所以'是指无因及无理的意思。为什么呢？为此说'自在'等。如此广泛破除他宗见解，也成立自宗见解后，以'故思'等作结。以'如是若不承许身语业'等显示他人违背经典。'如是'是指如我等所说。'业有三种'这一经文能否明显理解的意思是不能的意思。由'不能'等是论师所作的回答。'如何无过失'是他人所说。这里说'此中诸业'等是论师所说。'此说何故'等，本应最初即说明此义，后来是为显示如所说的身等业如是意趣而说。'何故'是指有何意趣。诸佛世尊的教说并非无意趣。'何为身'是指以身声说何义的意思。'何为业'是指以业也说何义的意思。'以何义'等是就词义而发问，即由何因而安立身等名称的意思。由'如是'等是以相同性质为由，对其余二业也类推，即对此也应问'此中何为'等的意思。同样，'何故'等其他也应说明。眼等诸业在此应知是见等。现在以'此说何故'等对每一问题作答。'十业道'是指杀生等及断除彼等。'为显示三业所摄故'是为显示身等诸业所摄故，即身业所摄三种：杀生、不与取、邪淫及断除彼等。语业摄四种：妄语、离间语、粗恶语、绮语及断除彼等。意业摄三种：贪欲、害心、邪见及断除彼等。

།གང་ཟག་ཅི་འདྲ་བ་དག་ལ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བྱ་བ་མང་པོས་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་ པ་སྤང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་བདག་ཅག་གིས་མང་པོ་ཞིག་བྱ་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་བསམས་ནས་གང་དག་བྲེད་པ་དེ་དག་ནི་བྱ་བ་མང་པོས་འཇིགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ།།ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་བསྡུ་བ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བྲི་ཛིའི་བུ་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་ཏེ།ཇི་ལྟར་བྲི་ཛིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་མི་ཞིག་བསླབ་པའི་གཞི་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ལྷན་ཅིག་ཐོས་ནས་སྤྲོ་བར་ཁས་མི་འཆེ་བ་ལ་བྲི་ཛིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ནུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བྲི་ཛིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསླབ་པ་གསུམ་དག་ལ་ལེགས་པར་བསླབ་པར་སྤྲོའམ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ སྤྲོ་ལགས་སོ།།བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྤྲོ་བར་འཚལ་ལགས་སོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསོལ་པ་དང་། འོ་ན་བྲི་ཛིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དུས་དུས་སུ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སློབས་ཤིག་ཅེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཏེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ བསླབ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་འདིས་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་པ་དེ་ཉིད་བསླབ་པ་གསུམ་དུ་བསྡུ་བ་མཛད་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ལུས་ཁོ་ནས་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་ཕྱིར་ཡང་ལས་གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་གོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་གཉིས་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པར་སེམས་སོ་ཞེའོ། །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དག་ལའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས གཉིས་སུ་བསྟན་པ་འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ནས།ད་ནི་ལུས་ཀྱི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ཁོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ འདུས་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །བསགས་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ནི་ལུས་ཀྱི་སྒྲ་བསྡུས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བསགས་པའི་དོན་གྱིས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འབྱུང་བ་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་གོ། །ངན་པ་བསགས་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྨད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། མི་གཙང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཕྱོགས་འདི་གླགས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་དག་གི་ ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སུན་དབྱུང་བ་གསུངས་ཏེ།གང་དག་ངན་པའི་དོན་གྱིས་ལུས་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ལྷའི་ལུས་ནི་ལུས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་དང་བཅས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་གཡོ་བར་བྱེད་ པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྒྲ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ལུས་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ལུས་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་ལས་ཞེས་དེ་སྐད་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མས་དོགས་ནས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་གཞུང་གཟུགས་པའི་ཕྱིར། སེམས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདིས་ཀྱང་རེ་ཞིག་སེམས་པ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དེ། ལན་ནི་ཕྱིས་འདེབས་སོ། །འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་དང་འདིས་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སེམས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ངེས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ནི་བྱའོ།

对于什么样的人呢？为此说'对于畏惧众多事业的人们'。即认为我们必须做许多断除杀生等事业的人，这样想着而感到恐惧的人们，称为'畏惧众多事业的人们'。
如果问为什么要归纳为什么样的教示呢？为此说'如同对毗利子教示三学'。就像有一个叫毗利子的人，听闻二百五十条学处后不愿意承诺，于是广说'毗利子，你能否……'乃至'毗利子，你是否愿意善学三学？'
他答道：'世尊，我愿意。善逝，我愿意。'广作如是答复。'那么毗利子，你当时时修学增上戒学、增上心学、增上慧学。'如是广说。以此增上戒等三学的教示，将二百五十余条学处归纳为三学而作教示。
又有人说'仅由身体造作'等，为此也教示三业。'有人说'是指某些外道。'因为仅是分别'是指仅是遍计，认为语业和意业二者仅是遍计而已，认为不具大过失。
对'彼等'是指对如是说者。'此二者'是指身业和语业二者的教示，是为如此的缘故。
现在为显示身的词义，故说'身'等。'具诸根的躯体'是略说。'大种及所造色的特殊聚合'是广说。
以'业'等显示业的词义。以'积聚义'等显示身的词义摄要。
若问如何是积聚义？为此说'大种'等。
'有人说'是指某些论师。'恶积聚义'是指可厌义。若问如何可厌？为此说'不净'等。
由于此说有漏洞，故论师以'依他们'等作破斥。若依主张以恶义为身者，则天身将不成为身，因为身内外皆悦意故。
以'作者'等成立业字。以'令身动'等成立身业字。
若是令身动，则如何称为身业？如此则应称为令身动的业，为此前主张生疑，故为立其宗义而说'思有三种'等。
此中首先仅分别思，答案后出。'令行'是指由何令行，即思维以此此令行的思。'决定'是指当作如是如是。

།འདི་ ལྟ་བུ་ཞིག་ནི་མི་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དཔྱོད་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཡོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བྱས་ནས་དུས་ཕྱིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚེའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཉིད་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེས་ལུས་གཡོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ དེ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སེམས་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རྒྱུད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུད་དེ་གང་ཡོད་ན་དེ་སྐྱེ་བའོ། །དེ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུད་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རླུང་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྒྲུབས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་པ་རྣམ་ པར་ཕྱེ་ནས་ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟར་ན་ལུས་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་ལས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུར་སྟོན་ཏོ།།བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྨན་པ་ལའི་འབྲུ་མར་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་པ་ལ་ དང་བཙོས་པའི་འབྲུ་མར་ལ་སྨན་པ་ལའི་འབྲུ་མར་ཞེས་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྨན་པ་ལའི་ཚིག་གིས་ནི་འདིར་སྨན་པ་ཊུ་ལ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྡུལ་གྱི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་འཐུལ་བར་བྱེད་པའི་རླུང་ནི་རྡུལ་གྱི་རླུང་ངོ་། །དཔེ་སྣ་ཚོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་དོན་འདི་ གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྒྲ་བསྒྲུབ་པ་འདིས་ནི་མདོའི་ཚིག་འདི་ཉིད་གསལ་བར་ནུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བརྩད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ལན་བཏབ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ལ་དེ་ལྟ་བུར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་འདི་ནི་ཕྱི་མ་ངག་གི་ལས་ལ་ཡང་བལྟ་ བར་བྱའོ།།སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། འདིར་ཡང་གཞན་གྱིས་འགལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ རོ།།འདི་སྐད་དུ་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ལ། ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་སེམས་པ་ལ་བྱ་བས་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་གདགས་ཏེ། དེས་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་བུད་ མེད་རྣམས་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པར་མི་བྱེད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ལན་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པས་སོ། །དེས་བསྐྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་སྨོས་པ་འདི་ཉིད་ འགྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཆོམ་རྐུན་གྱིས་སྤར་བའི་མེས་གྲོང་བསྲེགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྩཝ་ལས་བྱུང་བའི་མེས་འབྲས་ཆན་ཚོས་པ་ན་ཆོམ་རྐུན་རྣམས་ཀྱིས་གྲོང་བསྲེགས་པ་དང་། རྩཝས་འབྲས་ཆན་ཚོས་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདིར་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ནི་གང་གི་ལྟར་ན་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན་ནི་ལུས་དང་ངག་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལས་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཉིད་དུ་རིགས་ཀྱི། གང་གི་ལྟར་ ན་སེམས་པ་ཉིད་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན་ལས་ཀྱི་ལམ་དུ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ལམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པ་ནི་རང་གི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་འགྲོ་ དང་ངན་འགྲོ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དེས་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།

不应当这样做，因为已经进入了如是思维的状态。所谓'造作'，是指确定后在后时的心思。这就是由'以何'等来说明的。那么，既然是刹那性的，如何能使身体造作呢？为此说'与彼相应的相续'等。与彼心思相关的相续，即是与彼相应的相续，有此则彼生。与彼相应的相续在其他处所生起，成为其因的风，由修习而成就，此为语义。
分析了心思后，现在以'如何'等来说明如何使身体造作的业是身业。'省略中间词'是指省略造作的词的意思。'如同蒂拉油'是指将蒂拉与煮熟的油简略为蒂拉油，省略了中间词。这里应当知道蒂拉词指的是蒂拉树。'尘风'是指扬起尘土的风叫做尘风。举出各种比喻是为了使这个意义明显。
应当知道这个身业的词义建立，是对前面所问'是否能明白这个经文'等问题的回答，因为只是对心思的特殊情况如是说明。这个回答也应当用于后面的语业。
只是对心思的特殊情况建立身等业，这里也是为了显示他人所说的矛盾，所以说'从诸业道'等。'如是说'是指杀生等。这样说：在诸业道中，杀生等分为三种身业，而按照你们的观点，身业也是心思，因此如何安立这样的名言，因为它不是以杀生、不与取、邪淫女人等为业，而是以身表业如是造作。
'彼以'等是论师的回答，'彼'是指心思。'彼所生'等是对这些词的解释。'如何'等是说明如同盗贼放的火烧了村庄，同样，从柴生起的火煮熟了饭，人们说盗贼烧了村庄，柴煮熟了饭，这里也是如此的意思。
关于'如何'等，这里他人的想法是：如果杀生等是身语业的自性，那么因为是身语业的自性，应当是业道，而如果认为心思本身是身等业，则不应成为业道。
'此是业且'等是论师所说的道理。'是业且'是指心思是自业的自性。'是善趣恶趣二道'是指由善等自性而趋向善趣恶趣。

།ལུས་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ནི་སེམས་པ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ལས་ཀྱི་ལམ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། ལུས་འགུལ་བར་སྣང་བའི་ ཤེས་པ་ནི་འདིར་ལུས་གཡོ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ལམ་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ལུས་གཡོ་བ་ལ་དམིགས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་ཕྱིར་ཡང་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པས་ལུས་གཡོ་བས་སོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་དག་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་ ཞེས་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལུས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དག་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང་བསྟུན་པར་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་པའི་ཁྱད་ པར་ཁོ་ན་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ནི་ཡོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ལ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལུས་གཡོ་བ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདོགས་པར་ནི་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འདོགས་ པར་ནི་བྱེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་འདོགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པའི་རྟེན་ལུས་གཡོ་བའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་གཡོ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་སེམས་པ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །འཇིག་རྟེན་འཇུག་ པ་དང་ལྡོག་པར་གཟུད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་རྣམས་ལ་ནི་འཇུག་པར་གཟུད་པའི་ཕྱིར་ལ།མི་དགེ་བ་རྣམས་ལ་ནི་ལྡོག་པར་གཟུད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་སེམས་པ་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་དག་མདོ་དང་འགལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ གསུམ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ།།ཆེད་དུ་བསམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེད་དུ་བསམས་ནས་ཡིན་གྱི། བབ་ཅོལ་ལ་སོགས་པར་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་ སྨིན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ནོ།།བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པའོ། །བསགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟས་པ་དང་འཕེལ་བར་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མདོ་འདི་ལས་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་དང་འགལ་ལོ། །སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ།ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སེམས་པ་ཁོ་ནས་བྱས་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྒོ་དང་། རྟེན་དང་། དམིགས་པ་ནི་འོག་མ་འོག་མས་བཤད་པའམ། རྣམ་གྲངས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་དག་གལ་ཏེ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱང་ སེམས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན།འོ་ན་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་དེ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་སྙམ་དུ་སེམས་སུ་དོགས་ནས། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་པ་ལས་གཞན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གང་ཞིག་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པར་ཞུགས་པ་མ་ ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་ན་དེ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡིད་ཙམ་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་ཙམ་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ལུས་དང་ངག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་དག་འགལ་བ་གཞན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།

关于所谓'身体动作'等，这是为了证明除了思心所之外还另外存在业道。此处所说的身体动作是指显现为身体移动的认知。
这是业道，因为身业就是业道。如果问为什么它是业道，为此说'思心所这种业有三种'等，因为依此而转起。这是指缘于身体动作而转起。
'它也是由此'等，也因此是业道。'由此'是指由心驱动的身体动作。
另外，'随顺世间'等，不仅仅说它是业道，而且也称为身业，这是其含义。
如果问为什么它被称为身业，为此说'随顺世间'，是随顺世间人的显现，而不是胜义谛，因为只是对思心所的差别如此称呼。
'其中有善与不善'是说，在胜义谛中只有思心所的差别才有善与不善等，身体动作并没有这样的性质，这是其含义。
'但是施设'是说虽然没有但是却施设。
如果问为什么要施设，为此说'通过它'等。'通过它'是指通过作为思心所所依的身体动作，这是其含义。
'对那个思心所'是指与身体动作相关的善等思心所。
'为了引导世间趣入与远离'是指为了引导趣入善法，远离不善法，这是其含义。
'如果只是思心所是业'等，是显示其他人与经典相违。
'三种'是指杀生等的差别。
'故意'是指有意为之，而不是无意或其他。
'苦的生起'是指因为是苦的因而是苦集。
'有苦异熟'是指因为果是苦所以是有苦果。
'已作'是指已经行持。'已集'是指已经增长和积累，这是其含义。
经中说'以身'与此相违。'门'等是论师的回答，是说通过身体之门只是由思心所所作才称为身业，这是其含义。
'门'、'所依'、'所缘'是由后后解释，或者应当理解为异名。
如果其他人想：如果身等业也只是思心所，那么与意业有什么区别？为此说'异于彼'等。是指异于依止身体动作等的思心所，即不是缘于身等而转起的，这是其含义。
如果问为什么它被称为意业，为此说'因为与意相应'，是指只与意相应，这是其含义。
如果问为什么只与意相应，为此说'身与语'等。
'那么'等是其他人显示另一个相违。

།འོ་ན་ཅི་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། བསམ་པ་ནི་ལོགས་ཤིག་ནས་ལས་གཞན་ཞིག་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན སེམས་པས་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་བསམས་པའི་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ཀྱི།གང་གི་ལྟར་ན་སེམས་པ་ཉིད་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན་སེམས་པར་བྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །སྔར་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ།།སྔར་སེམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ལས་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། ངེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཡོ་བར་བྱེད་པས་སོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་པའོ། །དེ་ལྟར་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས། ད་ནི་ངག་གི་ལས་རྣམ་པར་བཤད་པར་བཞེད་ནས། ངག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དབྱངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་གིས་དོན་གོ་བར་བྱེད་པའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་སློང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་སློང་བར་བྱེད་པའོ། །ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ངག་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡི་གེའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ངེས་པའི་ཚིག་ གི་ཚུལ་གྱིས་དབྱངས་ལ་ངག་ཡོད་ཅེས་བྱའོ།།འདོད་པའི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་དོན་ཏེ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་གཞན་ལ་རྗོད་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་སོ། །འདིར་ཡང་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་དབྱངས་ལ་ངག་ཅེས་བྱའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་ལས་ བསྟན་པར་བྱེད་པ་པོའི་ཡིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ལས་སོ་ཞེས་ལས་བསྒྲུབས་པ་དེ་ཉིད་འདིར་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་ལས་ནི་སྨན་པ་ལའི་འབྲུ་མར་ལྟ་བུ་དང་རྡུལ་གྱི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ཏེ། བར་གྱི་ཚིག་མི་ མངོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྒྲུབས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངག་གི་ལས་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ།།ངག་གི་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྒྲུབས་ནས། ད་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ ལ་ཡིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ང་ཡིར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ང་དང་ངའི་ཞེས་ང་ཡིར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གིར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་ ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།གཞོལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་དང་མཚུངས་པ་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་རིས་མཐུན་པའི་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔར་ཇི་སྐད་ བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ལྷག་མ་ནི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ། དེ་ནི་སྔར་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱེད་པ་པོའི་ཡིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་ངག་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཞེས་ བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྒྲ་མི་མངོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་དག་རྒོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དག་ནི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལེན་པའི་སེམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་གང་དག་ ཡིན་པའོ།།སེམས་མེད་པ་དག་ནི་སེམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ།

'那么为什么世尊'这句话的意思是'那么为什么'，意思是说，从另一个角度来看并非没有其他业，如此说来，由于思心所使身语业成为自性，所以应该说'思所'，如果说思心所本身就是身等业，那么就不应该说'思所造'，因为它本身不能造作。
前面'思'等是论师的回答。前面所说的三种思，是指'发动思'等的分类。'其中两种'是指发动思和决定思两种。'第三种是等起思'是指运动思。'这个'是指运动思。
这样广泛分析了身等业之后，现在想要解释语业，所以说'语'等。'以音声差别令人理解意义'，如说'呜呼诸行无常'等。'发起它'是指发起语言。'文字'等是显示语言以其他方式成立。'因为是文字的形态'是因为是文字的自性，所以依据词源学的方式说声音中有语言。
'因为能表达所欲的意义'是指能表达、显示所欲表达的其他意义。这里也是依据词源学的方式说声音中有语言。'如前所说'是指如同解释身业时说明造作者的意志造作是业那样，这里也应该这样理解。
'如前省略中间词'是指如同身业是像'医生的油'和'尘风'那样，由于省略中间词而成立，语业也应该这样理解。
详细解释了语业之后，现在要解释意业，所以说'识'等。'识即是意'的意思是应该了解识就是意。
如果问为什么识被称为意，为此说'因为有我执'等，因为有'我'和'我所'的执著，即是说因为有执为己有的意思。'其他生'等也是识被理解为意的原因。
'因为趣向'是指趣入，即是为了与心相应而趣入天等同类的其他生以及色等境。
'其余如前所说'中，其余是指业和意业，这在前面已经说明，即如'造作者的意志造作是业'这句话说明了业。同样，'由于不发起身语，与意相应的业是意业'这句话也是由于省略'相应'声而说明了意业。
'若'等是其他人的诘难。其中'散乱心'是指除了受戒等的心之外的其他心。'无心'是指没有心的状态。

།སེམས་དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་པ་མེད་པའོ། །སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་པའི་ཁྱད་ པར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེའི་བག་ཆགས་ནི་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བག་ཆགས་སོ། །དེ་མ་བཅོམ་པ་ནི་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བག་ཆགས་མ་བཅོམ་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅི་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །གལ་ཏེ་ན་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་སྨོས་པ་བྱས་སྙམ་དུ་སེམས་པས་དེའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་སྨོས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སོ། །སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ནས་ལྡང་བར་བརྟགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད མ་ཡིན་པ་སྟེ་གང་ལས་དེ་ཀུན་ནས་ལྡང་ཞིང་འབྱུང་བར་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་བག་ཆགས་བཅོམ་པ་ཅི་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཞན་དག་བཅོམ་པའི་དོན་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ། །སྤོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཉིན་ཞག་གཅིག་པའམ་ཇི་སྲིད་འཚོ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཁས་ལེན་པའོ།།སྤོང་བ་དང་སྤོང་བ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སྡོམ་པ་ནོད་པའི་སེམས་པ་ནི་སྤོང་བའི་སེམས་པའོ། །སྤོང་བ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་པ་ནི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནོད་པའི་སེམས་པའོ། །རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཇི་ལྟར་སྔོན་བག་ཆགས་དེ་སེམས་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།ཅི་ཞེ་ན། དེ་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་བཅོམ་པའི་རྒྱུ་འདི་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ། །སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་ གྱིས་དེའི་རྒྱུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གོ། །དེ་གཉིས་གཏོང་བ་ནི་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཏོང་བའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཏོང་བའི་རྒྱུའོ། །དེ་ནི་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཏོང་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ལ། རྣམ་ པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་པས་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཏོང་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ།།དེ་གང་ཞེ་ན། བསླབ་པ་གཏོང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། དེ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ། །གཏོང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེས་ བག་ཆགས་ཉམས་པར་བྱས་པས་སོ།།དེ་ལས་གཞན་པའི་གཏོང་བའི་རྒྱུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔར་ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ། ལན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།འདིར་རྩོལ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྩོལ་བ་ཅན་གྱི་ལས་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨྲ་བ་ནི་གཞན་ནོ། །བྱེད་པ་པོའི་ཡིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ནོ། ། བྱེད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་སྐབས་སུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་ནུས་པ་ཡོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ལན་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་རེ་རེའོ། །ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

'无心'是指身语业的自性中无有思心所。
若问'戒与不戒二者如何存在'，意思是说它们确实是不存在的。
'思差别'等是在作答。
思差别即是思的差别。
其习气即是思差别的习气。
未断即是思差别的习气未断，因此。
为何？因此，戒与不戒二者，成为存在，此为余下部分。
若想：为何在'思差别'等词中说'差别'二字？为此说'差别之说'等。
'从何'是指从思差别。
'戒与不戒的无表色生起所计'是指戒与不戒自性的无表色，凡是戒与不戒的无表色，即是从彼生起和出现所计度的意思。
若问'其习气断除是什么'，这是在询问其他断除的含义。
'断除'等是阿阇黎在解说。
'如所受持'是指受持一日或尽形寿等。
关于'断与不断的思'，其中受戒的思是断的思，不断的思是受不戒的思。
'非因性'是指如前习气是思生起的因，如是成为非因性。
为何？应配合'是已断'。
'由何'等是在询问其他断除的原因。
'戒与不戒'等是阿阇黎在说明其因。
戒与不戒即是戒与不戒二者。
彼二舍即是舍戒与不戒。
其因即是舍戒与不戒的因。
彼既是舍戒与不戒的因，又是表色，故为舍戒与不戒的因表色。
其为何？舍学处的表色和行持彼的表色。
作为舍因的表色，能发起彼的思，由其令习气衰损故。
'由其他舍因'是指断善根等。
前说'为何唯身等业'而非眼等业，对此，答案是'眼等'等所说。
此中'有勤'是指造作善等，此为意思。
若问'何为有勤业'，此是他人所说。
'作者意之造作'是阿阇黎所说。
若问'何为作用'，是在他处询问眼等的作用。
'各各有功能'是阿阇黎所作的回答。
'各各'是指眼等每一个。
'功能'意思是说能生眼识等。

།དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྒྱ་ཆེར་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་བསོད་ནམས་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གོ་འཕང་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་གྱིས། ལས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྔོ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ལས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་གསུམ་མོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། མ་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བའོ། །སུས་ཤེ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ རྣམས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་ལྷག་མའོ།།རྣམ་པ་གང་གིས་མ་བཤད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་གིས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གང་གི་ལས་གསུམ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་དེ་ལྟར་མ་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་འདི་ཡང་རང་གི་བློས་དཔྱད་པ་ཡིན་པར་ནི་གོ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་དེ་ཀུན་བཀའ་སྩལ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་དགོངས་ པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་དང་།ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་རྒྱ་ཆེར་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལས་གྲུབ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་གིས་ལས་གྲུབ་པ་འདི་བཤད་པར་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ་དེས་འགྲོ་བ་སངས་རྒྱས་པའི་ རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བའི་ཁྱད་པར་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །བདག་གིས་ལས་གྲུབ་བཤད་པས་དེང་། །བསོད་ནམས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་དེས། །འགྲོ་བ་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་ལས། ། ཡོང་ཡེ་གཡོ་བ་མེད་པར་ཤོག་།ལས་གྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་འགྲེལ་པ། སློབ་དཔོན་དཔལ་ནཱ་ལེན་དྲའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་ན་གནས་པའི་དགེ་སློང་བློ་བཟང་ངང་ཚུལ་གྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

如是广作论述圆满之后，以此所获功德，为令一切众生获得无上果位，论师以'三业'等偈颂宣说回向。
'三业'即身等三业。'佛陀所说'即佛陀所宣说。若问其为何，故说'未说'，即未分别。若问是谁未说，补充词为'外境实事论者等'。
若问以何种方式未说，故说'以何方式'等。即彼等未如瑜伽行派所说方式宣说三业如何成就之理，此为语义。
为令了知此瑜伽行派之理趣非自意所思，故说'此等皆为所说'。即前述诸理趣，皆为世尊于《解深密经》、《楞伽经》等经中广为宣说，此为语义。
'此业成就'等，即以我宣说此业成就所获功德，愿众生获得佛陀清净，此为其义。清净有二种，即从断除烦恼障及所知障之差别而分。
'以我所说业成就，今所获得诸功德，愿诸众生善慧中，永无动摇得安住。'
《业成就论释》由住持圣那烂陀寺大德比丘善慧戒造毕。

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་ཤུདྡྷ་སིཾ་ཧ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ ་སློང་རྩངས་དེ་བེན་དྲ་རཀྵི་ཏས་བསྒྱུར་ཅིང་།

印度堪布毗输陀僧诃与译师僧人藏德温陀罗克西塔翻译。



D4072

ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།[་]@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་དྷྱ་མ་ཀཱ་ལང་ཀཱ་ར་བྲྀ་ཏྟི་མ་དྷྱ་མ་པྲ་ཏི་པ་ད་སིདྡྷི་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་དབུ་མའི་ལམ་ གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ།འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གྲངས་མེད་གསུམ་གྱིས་ངེས་འབྱུང་ཞིང་། །ཇི་སྲིད་འགྲོ་གནས་འགྲོ་དོན་དུ། །ཡང་དག་སྐུ་གསུམ་གྱིས་བཞུགས་པ། །ཐུབ་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་སྲུངས། །བྱམས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གསུངས་ཤིང་། ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་བཞེད་པ་ཡི། །ཚད་མ་ལུང་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །བདེན་པ་གཉིས་འདིར་བཤད་པར་བྱ། །བདེན་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ལས་འདི་བཤད་པར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མས་ནི་དེ ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚད་མ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེས་གྲུབ་པ་ནི་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ལུང་ཡང་གཟུང་ངོ་། །ཚད་མ་ལུང་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལུང་ནི་འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེའི་ཡང་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་འཕགས་པ་འབའ་ ཞིག་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐར་ཕྱིན་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ས་གསུམ་པ་དང་། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ནི་ས་དང་པོ་པ་ཡིན་ ཏེ།རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་བསྒྲུབས་ནས། །བདེ་བ་ཅན་དུ་དེ་འགྲོའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པས་གསུངས་ཤིང་ལེགས་པར་གསུངས་ལ། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་དང་། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་ཅི་མ་གསུངས་སམ། གསུངས་པ་སྨོས་པས་ནི་ རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཞེད་པ་སྨོས་པས་ནི་དེས་ཕྱོགས་ཁ་ཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེས་ཕལ་ཆེར་རང་བཞིན་གཉིས་བསྟན་པར་གྲགས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་གཞན་གྱི་དབང་ཁོ་ན་བསྟན་གྱི་ཅིའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པས་ཡང་དེ་མ་སྨྲས་ཀྱང་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གཞན་གྱི་དབང་མེད་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱར་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གསལ་བའི་རང་བཞིན་རྣམས་མེད་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་འགྱུར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐབས་དབུ་མའི་ལམ་དེ་འདིར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གཉིས་ ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་མེད།།གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་ཡོད། །དེ་ནི་སྟོང་པའི་བདག་ཉིད་དེ། །དབུ་མའི་ལམ་དུ་འདི་བཞེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གཉིས་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །དེས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ། ། གཉིས་མེད་པ་ལ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནི་འཁྲུལ་པའོ། །དེ་ལ་བདག་ཉིད་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། གཉིས་དང་བྲལ་བ་གཞན་གྱི་དབང་གི་བདག་ཉིད་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པའོ། །དེས་ན་ཡང་འདི་དག ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཞེས་བཞེད་དོ། །དང་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། གཞན་དག་གིས་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་གིས་ནི་ཡོད་ལ། འགའ་ཞིག་མེད་པ་ནི་དབུ་མའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་རང་བཞིན་དེ་དག་གི་ མིང་ཅི་ཞེས་བྱ།ཡང་གང་ལས་དེ་ནི་དེ་དག་གི་མིང་དུ་བཏགས་ཤེ་ན། ཀུན་བརྟགས་དང་ནི་གཞན་དབང་དང་། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་འདི་རྣམས་ནི། །བཏགས་དང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། །མི་འགྱུར་ཕྱིར་ན་གོ་རིམས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདི་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ནི་གོ་རིམས་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཅན་ཏེ།འཁྲུལ་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ།

由大译师班智达华饰校订并确定。